Quintus Horatius Flaccus, Epodes 16.49-66
In this final passage of the sixteenth epode, Horace describes the paradise awaiting the righteous emigrants in full: goats come willingly to be milked, no bears or serpents threaten the flocks, and the weather is perfectly balanced. Crucially, this land has never been touched by the corrupting forces of myth and history — no Argo, no Medea, no Sidonian sailors, no crew of Ulixes. Jupiter reserved these shores for the pious when he ended the Golden Age, replacing it first with the age of bronze, then the age of iron. For the righteous, Horace declares, escape to this blessed land is still possible — with him as their prophet.
Tier 1
Illic caprae, nullis imperantibus, veniunt ad mulctra et grex amicus refert tanta ubera, nec ursus gemuit circum gregem ovium nocte, nec alta terra est plena viperarum;
Et laeti nos mirabimur, ut neque aquosus Eurus terat campos multis imbribus, nec semina ardentur siccis solis, rege temperante et imbrem et solem.
Navis lignea non contendit huc Argoo remige neque Colchis inpudica femina ambulavit, Sidonii nautae non navigaverunt huc, nec laboriosi viri Ulixei.
Nulla contagia nocent gregi, nec grex ardet callida violente ullius astri.
Iuppiter tenuit illa litora piae genti, ut fecit tempus aureum obscurum aere, aere, deinde fecit saecula dura ferro, quorum dulcis fuga datur piis me vate.
Tier 2
Illic iniussae capellae veniunt ad mulctra grexque amicus refert tanta ubera, nec vespertinus ursus circumgemuit ovile, nec alta humus intumescit viperis;
mirabimurque plura felices, ut neque aquosus Eurus radat arva largis imbribus, nec pinguia semina urantur siccis glaebis, rege temperante utrumque caelitum.
Pinus non contendit huc Argoo remige neque Colchis inpudica intulit pedem, Sidonii nautae non torserunt cornua huc, nec laboriosa cohors Ulixei.
Nulla contagia nocent pecori, aestuosa impotentia nullius astri torret gregem.
Iuppiter secrevit illa litora piae genti, ut inquinavit tempus aureum aere, aere, dehinc duravit ferro saecula, quorum secunda fuga datur piis vate me.
Tier 3 - Carmen Ipsum
- illic iniussae veniunt ad mulctra capellae
- refertque tenta grex amicus ubera
- nec vespertinus circumgemit ursus ovile
- nec intumescit alta viperis humus;
- pluraque felices mirabimur, ut neque largis
- aquosus Eurus arva radat imbribus,
- pinguia nec siccis urantur semina glaebis,
- utrumque rege temperante caelitum.
- non huc Argoo contendit remige pinus
- neque inpudica Colchis intulit pedem,
- non huc Sidonii torserunt cornua nautae,
- laboriosa nec cohors Vlixei.
- nulla nocent pecori contagia, nullius astri
- gregem aestuosa torret impotentia.
- Iuppiter illa piae secrevit litora genti,
- ut inquinavit aere tempus aureum,
- aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum
- piis secunda vate me datur fuga.
Written by Robert Amstutz