Titus Livius, Ab Urbe Condita 3.45.9-12
Icilius declares that even though the two bulwarks of plebeian liberty — tribunician help and the right of appeal — have been taken away, that does not give the decemvirs license over the bodies of their wives and children; he vows that if violence is done to Verginia he will call on the citizens, her father on the soldiers, and all will appeal to gods and men alike, and that his life will leave him sooner than his loyalty to his betrothed, urging Appius to consider carefully where he is headed.
Tier 1
Icilius: "Etiam si abstulistis dua columna libertatis defendendae, tribunicium auxilium et ius provocandi plebis Romanae, non datum est tibi capere liberos nostros et coniuges quoque libidine tuo.
Fure in tergum et in collo meo sed saltem (at least) pudicitia Verginiae tuta sit.
Si tu Verginiam noces, ego invocabo fidem praesentium Quiritium pro mea Verginia, Verginius ipse invocabit fidem militum pro sola filia, nos omnes invocabimus fidem et deorum et Hominum, neque tu umquam poteris referre istud decretum sine sanguine nostro.
Ego postulo, Appi, tu iterum iterumque consideres quo eas. Verginius viderit quid agat de filia cum venerit;
Verginius hoc tantum sciat si reliquerit vindicias (disputed possession) huius feminae, necesse erit Verginio petere novum sponsum filiae suae. Vita deseret me vindicantem sponsam in libertatem citius quam fides me deseret.
Tier 2
"si ademistis duas arces libertatis tuendae, tribunicium auxilium et provocationem plebi Romanae, non ideo regnum vestrae libidini datum est in liberos nostros quoque coniugesque.
Saevite in tergum et in cervices nostras: pudicitia saltem sit in tuto.
Si vis huic adferetur, implorabimus, ego praesentium Quiritium pro sponsa, Verginius militum pro unica filia, omnes deorum hominumque fidem, neque tu unquam referes istud decretum sine caede nostra.
Postulo, Appi, etiam atque etiam consideres quo progrediare. Verginius viderit quid agat de filia ubi venerit;
Hoc tantum sciat si cesserit vindiciis huius sibi quaerendam esse condicionem filiae. Vita deseret me vindicantem sponsam in libertatem citius quam fides."
Segmented Reader
Non
si tribunicium auxilium
et provocationem plebi Romanae,
duas arces libertatis tuendae,
ademistis,
ideo in liberos quoque nostros coniugesque
regnum vestrae libidini datum est.
Saevite in tergum
et in cervices nostras:
pudicitia saltem in tuto sit.
Huic si vis adferetur,
ego praesentium Quiritium pro sponsa,
Verginius militum pro unica filia,
omnes deorum hominumque
implorabimus fidem,
neque tu istud unquam decretum
sine caede nostra referes.
Postulo Appi,
etiam atque etiam
consideres quo progrediare.
Verginius viderit de filia
ubi venerit
quid agat;
hoc tantum sciat
sibi si huius vindiciis cesserit
condicionem filiae quaerendam esse.
Me vindicantem sponsam in libertatem
vita citius deseret quam fides.'
Liber Ipse
Non si tribunicium auxilium et provocationem plebi Romanae, duas arces libertatis tuendae, ademistis, ideo in liberos quoque nostros coniugesque regnum vestrae libidini datum est. Saevite in tergum et in cervices nostras: pudicitia saltem in tuto sit. Huic si vis adferetur, ego praesentium Quiritium pro sponsa, Verginius militum pro unica filia, omnes deorum hominumque implorabimus fidem, neque tu istud unquam decretum sine caede nostra referes. Postulo Appi, etiam atque etiam consideres quo progrediare. Verginius viderit de filia ubi venerit quid agat; hoc tantum sciat sibi si huius vindiciis cesserit condicionem filiae quaerendam esse. Me vindicantem sponsam in libertatem vita citius deseret quam fides.'
Written by Robert Amstutz