Titus Livius, Ab Urbe Condita 3.45.4-8
When the crowd grumbles but no one dares openly resist the unjust ruling, Publius Numitorius, grandfather of Verginia, and her betrothed Icilius push through the crowd to intervene; the lictor announces Appius has ruled and shoves aside the protesting Icilius, whose outrage at the injustice would have inflamed even the mildest temperament, and Icilius declares defiantly that Appius will need to use the sword to silence him, that he intends to marry Verginia and have her as a chaste wife, and that she will not leave her father's house.
Tier 1
Cum multi vellent fremere contra iniuriam decreti magis quam quisquam audere recusare, Publius Numitorius, pater Verginii, et Icilius, sponsus Verginiae, interveniunt;
Et via data est inter turbam cum multi homines crederent Appio maxime posse resisti interventu Icili, lictor ait Appium decrevisse et submovet Icilium exclamantem.
Tam atrox iniuria accendisset etiam placidam naturam.
Icilius dixit haec "submovendus sum hinc tibi ferro, Appi, ut secrete feras quod vis occultare. Ego ducturus sum (I will marry) hanc virginem et habiturus sum feminam pudicam. Age, convoca omnes collegarum tuarum et lictores tuos; iube virgas et secures parari; Verginia Icili non manebit extra domum patris.
Tier 2
Cum multi magis fremerent adversus iniuriam decreti quam quisquam unus recusare auderet, Publius Numitorius, avus Verginiae, et sponsus Icilius interveniunt;
viaque data inter turbam, cum (although) multitudo maxime crederet interventu Icili Appio resisti posse, lictor ait decrevisse submovetque Icilium vociferantem.
Tam atrox iniuria quoque placidum ingenium accendisset.
"Submovendus sum hinc tibi ferro, Appi" inquit, "ut tacitum feras quod vis celari. Ego ducturus sum hanc virginem habiturusque nuptam pudicam. Proinde convoca omnes collegarum quoque lictores; iube expediri virgas et secures; sponsa Icili non manebit extra domum patris.
Segmented Reader
Adversus iniuriam decreti
cum multi magis fremerent
quam quisquam unus recusare auderet,
P. Numitorius
puellae auus
et sponsus Icilius
interveniunt;
dataque inter turbam via,
cum multitudo
Icili maxime interventu
resisti posse Appio crederet,
lictor decresse ait
vociferantemque Icilium submovet.
Placidum quoque ingenium
tam atrox iniuria accendisset.
'Ferro hinc tibi submovendus sum,
Appi' inquit, 'ut tacitum feras
quod celari vis.
Virginem ego hanc sum ducturus
nuptamque pudicam habiturus.
Proinde omnes collegarum
quoque lictores convoca;
expediri virgas et secures iube;
non manebit
extra domum patris
sponsa Icili.
Liber Ipse
Adversus iniuriam decreti cum multi magis fremerent quam quisquam unus recusare auderet, P. Numitorius puellae auus et sponsus Icilius interveniunt; dataque inter turbam via, cum multitudo Icili maxime interventu resisti posse Appio crederet, lictor decresse ait vociferantemque Icilium submovet. Placidum quoque ingenium tam atrox iniuria accendisset. 'Ferro hinc tibi submovendus sum, Appi' inquit, 'ut tacitum feras quod celari vis. Virginem ego hanc sum ducturus nuptamque pudicam habiturus. Proinde omnes collegarum quoque lictores convoca; expediri virgas et secures iube; non manebit extra domum patris sponsa Icili.
Written by Robert Amstutz