rex Porsenna, territus iratusque minis Mucii, Mucium in ignibus poni iussit,

nisi Mucius statim insidiam, quam Mucius ambigue iacuit, planam fecit,

"ecce," inquit Mucius, " ut sentias quam leve corpus sit iis qui magnam gloriam vident;"

et Mucius dextram ad sacrificium in igne posuit.

Mucius manum torruit velut Mucius sine sensu erat, et rex ab hoc miratus est.

dum Porsenna ab sede sua salivit et iussit Mucium moveri ab altaribus,

"tu abi," inquit Porsenna, "ausus nocere tibi magis quam me.

iuberem te laudari esse virtute, si ista virtus pro mea patria staret;

nunc te liberum dimitto iure belli, te integrum et inviolatum."

tunc Mucius, quasi rediens meritum, "certe," inquit Mucius, "quando honos virtuti est apud te, ut tuleris a me beneficio quod minis nequisti,

trecenti principes Romani consilium habuimus ut contra te hac via veniremus.

prima sors fuit mea; ceteri aderunt tempore suo, ut fata ceciderint, dum fortuna opportunum dederit."

rex, simul cum conterritus periculo infensusque ira, minitabundus circumdari ignes iuberet,

nisi (Mucius) propere expromeret minas insidiarum sibi quas per ambages iaceret,

"en tibi" inquit (Mucius), "ut sentias quam vile corpus sit iis qui magnam gloriam vident;"

dextramque inicit foculo accenso ad sacrificium.

quam cum torreret velut animo alienato ab sensu, rex, prope attonitus miraculo,

cum (Porsenna) ab sede sua prosiluisset iussissetque iuvenem amoveri ab altaribus,

"tu vero abi," inquit (Porsenna), ausus hostilia in te magis quam in me.

iuberem (te) macte esse virtute, si ista virtus pro mea patria staret;

nunc iure belli hinc dimitto te liberum, intactum inviolatumque."

tunc Mucius, quasi renumerans meritum, "quidem," inquit (Mucius) "quando honos est apud te virtuti, ut tuleris beneficio a me quod nequisti minis,

trecenti principes iuventutis Romanae coniuravimus ut hac via grassaremur in te.

prima sors fuit mea; ceteri quisque aderunt tempore suo ut ceciderint cuiusque primi quoad fortuna opportunum te dederit."

Cum rex simul

ira infensus periculoque conterritus

circumdari ignes minitabundus iuberet

nisi expromeret propere

quas insidiarum sibi minas

per ambages iaceret,

"en tibi" inquit, "ut sentias

quam vile corpus sit

iis qui magnam gloriam vident";

dextramque

accenso ad sacrificium

foculo inicit.

Quam cum

velut alienato ab sensu

torreret

animo,

prope attonitus miraculo

rex cum ab sede sua prosiluisset

amoverique ab altaribus iuvenem iussisset,

"tu vero abi" inquit,

"in te magis quam in me hostilia ausus.

Iuberem macte virtute esse,

si pro mea patria ista virtus staret;

nunc iure belli liberum te,

intactum inviolatumque

hinc dimitto."

Tunc Mucius,

quasi remunerans meritum,

"quando quidem" inquit, "est apud te virtuti honos,

ut beneficio tuleris a me

quod minis nequisti,

trecenti coniuravimus principes iuventutis Romanae

ut in te hac via grassaremur.

Mea prima sors fuit;

ceteri

ut cuiusque ceciderit primi

quoad te opportunum fortuna dederit,

suo quisque tempore aderunt."

Cum rex simul ira infensus periculoque conterritus circumdari ignes minitabundus iuberet nisi expromeret propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret, "en tibi" inquit, "ut sentias quam vile corpus sit iis qui magnam gloriam vident"; dextramque accenso ad sacrificium foculo inicit. Quam cum velut alienato ab sensu torreret animo, prope attonitus miraculo rex cum ab sede sua prosiluisset amoverique ab altaribus iuvenem iussisset, "tu vero abi" inquit, "in te magis quam in me hostilia ausus. Iuberem macte virtute esse, si pro mea patria ista virtus staret; nunc iure belli liberum te, intactum inviolatumque hinc dimitto." Tunc Mucius, quasi remunerans meritum, "quando quidem" inquit, "est apud te virtuti honos, ut beneficio tuleris a me quod minis nequisti, trecenti coniuravimus principes iuventutis Romanae ut in te hac via grassaremur. Mea prima sors fuit; ceteri ut cuiusque ceciderit primi quoad te opportunum fortuna dederit, suo quisque tempore aderunt."