Titus Livius, Ab Urbe Condita [2.12.1-6]
Livy describes how Gaius Mucius, a young Roman noble, grows indignant at the siege imposed by Porsenna and goes before the Senate to announce his plan to undertake a bold deed in the enemy camp.
Tier 1
non minus erat obsidio et inopia frumenti fecit pretium nimis magnum, Porsenna habebat spem se expugnaturum urbem expectando,
cum Gaius Mucius, adulescens nobilis, consilium fecit.
Gaio Mucio, obsidio indigna esse videbatur quia populus Romanus sub regibus, nullo bello, obsione non habebatur
et iam, sine regibus, populus Romanus habetur obsidione ab Etruscis quorum exercitum Romani saepe vicerunt,
Gaius Mucius ei indignitati consilium audacem fecit,
primo constituit penetrare in castra hostium;
dein adit senatum, quia Mucius metuit ne custodes Romani eum caperet ut fugitivum, si iret sine imperio senatus.
"volo" inquit Mucius, "transire Tiberim, patres, et si possim, intrare castra hostium,
nolo esse praedo nec esse ultor; habeo in animo aliquid maius, si di iuvant."
patres adprobant; Mucius ad castra hostium it gladio occulto sub veste.
Tier 2
obsidio erat minus nihilo et inopia frumenti cum summa caritate, et Porsenna habebat spem se expugnaturum urbem sedendo,
cum Gaius Mucius, adulescens nobilis, cui videbantur indignum populum Romanum servientem
cum esset sub regibus obsessum esse nullo bello nec ab hostibus ullis,
eundem populum (Romanum) obsideri ab iisdem Etruscis quorum exercitus saepe fuderit,
-itaque (Gaius Mucius) ratus eam indignitatem vindicandam aliquo magno audacio facinore,
primo constituit sua sponte penetrare in castra hostium;
dein senatum adit, metuens ne forte deprehensus a custodibus Romanis retraheretur ut transfuga,
tum fortuna urbis adfirmante crimen,
si iret iniussu consulum et omnibus ignaris.
"volo" inquit, "transire Tiberim patres, et si possim, intrare castra hostium,
non praedo nec ultor in vicem populationum; facinus in animo est maius, si di iuvant."
patres adprobant; proficiscitur ferro abdito intra vestem.
Segmented Reader
Obsidio erat nihilo minus
et frumenti cum summa caritate inopia,
sedendoque
expugnaturum se urbem spem Porsenna habebat,
cum C. Mucius,
adulescens nobilis,
cui indignum videbatur populum Romanum servientem
cum sub regibus esset nullo bello
nec ab hostibus ullis obsessum esse,
liberum eundem populum
ab iisdem Etruscis obsideri
quorum saepe exercitus fuderit,
—itaque magno audacique aliquo facinore
eam indignitatem vindicandam ratus,
primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit;
dein metuens ne
si consulum iniussu
et ignaris omnibus iret,
forte deprehensus a custodibus Romanis retraheretur
ut transfuga,
fortuna tum urbis crimen adfirmante,
senatum adit.
"Transire Tiberim" inquit, "patres,
et intrare,
si possim,
castra hostium volo,
non praedo
nec populationum in vicem ultor;
maius
si di iuvant
in animo est facinus."
Adprobant patres;
abdito intra vestem ferro proficiscitur.
Tier 3 - Liber Ipse
Obsidio erat nihilo minus et frumenti cum summa caritate inopia, sedendoque expugnaturum se urbem spem Porsenna habebat, cum C. Mucius, adulescens nobilis, cui indignum videbatur populum Romanum servientem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse, liberum eundem populum ab iisdem Etruscis obsideri quorum saepe exercitus fuderit,—itaque magno audacique aliquo facinore eam indignitatem vindicandam ratus, primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit; dein metuens ne si consulum iniussu et ignaris omnibus iret, forte deprehensus a custodibus Romanis retraheretur ut transfuga, fortuna tum urbis crimen adfirmante, senatum adit. "Transire Tiberim" inquit, "patres, et intrare, si possim, castra hostium volo, non praedo nec populationum in vicem ultor; maius si di iuvant in animo est facinus." Adprobant patres; abdito intra vestem ferro proficiscitur.
Written by Robert Amstutz