in rē pūblicā Rōmānā erant duae factiōnēs: optimātēs et populārēs. hae factiōnēs ā factiōnibus Americānīs hodiē multum differēbant. nūlla factiō nōmina scrībēbat, et senātor nōn semper in ūnā factiōne manēbat. senātor aliō tempore optimās erat, aliō tempore populāris. multī senātōrēs maximē sibi studēbant.

optimātēs, quōs Rōmānī etiam "bonōs" vocābant, nōbilibus et dīvitibus favēbant. "senātus," dīcēbant optimātēs, "potentiam maximam habēre dēbet. nōbilēs rem pūblicam optimē regere possunt." optimātēs rem pūblicam mūtāre nōlēbant.

populārēs populō favēbant, sed sibi quoque studēbant. populārēs novās lēgēs dē agrīs volēbant, et frūmentum pauperibus, et colōniās novās, et cīvitātem Rōmānam omnibus Ītalīs. populārēs potentiam in comitiīs habēbant. comitia erant locus ubi cīvēs conveniēbant et lēgēs faciēbant.

Cicerō, quī ipse optimās fuit, hoc dīxit: "populārēs multitūdinī placēre volunt, sed optimātēs optimīs placēre volunt."

ōlim inter optimātēs et populārēs erat vīs. annō 621 AUC (133 BCE) Tiberius Gracchus erat tribūnus plēbis. tribūnus plēbis erat magistrātus quī plēbem servābat. senātōrēs dīvitēs multōs agrōs pūblicōs sibi cēperant, et Tiberius Gracchus eōs agrōs pauperibus dare voluit. optimātēs īrātī erant. in pugnā in Capitōliō senātōrēs Tiberium Gracchum necāvērunt. annō 633 AUC (121 BCE) Gāius Gracchus, frāter eius, eadem voluit, et eadem mors ad eum vēnit.

hoc fuit initium temporum malōrum. posteā optimātēs et populārēs nōn iam verbīs sed exercitibus pugnābant. tandem, post multa bella cīvīlia, Augustus sōlus imperium habuit. senātus et comitia manēbant, sed imperātor omnia regēbat. optimātēs et populārēs diū inimīcī fuerant, sed nec optimātēs nec populārēs vīcērunt.