"dīc nōbīs," Octaviāna rogāvit, vōce sēriae cūriōsitātis plēnā, "quid Sinistrus dē Pompeiīs scīre volēbat. quid tē rogāvit dē rēbus, dē locīs, dē hominibus?"

Caecilius rīsit — rīsū hominis quī sēcrēta habet et gaudēre vult. vīnum iterum bibit. deinde sē inclīnāvit, sīcut vir quī rem magnam nārrātūrus est.

"Sinistrus multa rogāvit," Caecilius dīxit. "prīmum dē rēbus pūblicīs — quis Pompeiīs potentiam habet, quī virī in ōrdine sunt, quī virī senātōribus Rōmānīs amīcī sunt. haec intellegō — Caesar semper scīre vult quid in urbibus accidat."

Caecilius digitōs in mēnsā posuit, sīcut argentārius quī ratiōnēs explicat.

"deinde dē viīs mercātōriīs — quae nāvēs ad portum veniunt, unde merx veniat, quis mercātōribus pecūniam det. haec quoque intellegō — Caesar viās mercātōriās cūrat."

Caecilius haesitāvit. aliquid aliud erat.

"sed — tertium erat." vōx eius quiētiōr facta est. "Sinistrus rogāvit dē lapidibus antīquīs. dē lapidibus quī in regiōne Vesūviī sunt — lapidēs vetustī, cum inscrīptiōnibus. dīxit imperātōrem studia antīquitātis amāre. dīxit Caesarem velle omnia antīqua in Italiā cognōscere."

Octaviāna et Tiberius oculōs breviter commūtāvērunt. lapidēs antīquī.

"ego Sinistrō dīxī dē quibusdam lapidibus prope Herculāneum," Caecilius perrēxit, "ubi antīquae inscrīptiōnēs in mūrīs sunt. Sinistrus valdē dēlectātus est. plūra scīre volēbat."

sed Caecilius iam dē rēbus pūblicīs iterum loquī volēbat — hae enim rēs eī cārissimae erant.

"dēbētis intellegere," Caecilius dīxit, sē ērigēns, "cūr Caesar Pompeiōs cūrat. nōs Pompeiānī semper partēs optimātium tenuimus. optimātēs sunt virī quī ōrdinem amant — senātōrēs, patrōnī, virī honestī. hī Rōmam rēxērunt et bene rēxērunt."

vōx eius graviōr facta est. "sed aliī erant — populārēs. hominēs quī plēbī omnia prōmittēbant. 'agrōs dabimus! pecūniam dabimus!' Gracchī, Catilīna, aliī. hī Rōmam paene dēlēvērunt."

Caecilius caput mōvit, sīcut homō quī rem tristem commemorat. "deinde Augustus vēnit. dīvus Augustus. pācem dedit, ōrdinem restituit. argentāriīs — virīs sīcut mihi — tūta negōtia dedit. et nunc Titus Caesaris filius — bonus imperātor, imperātor optimātium — Rōmam regit."

Caecilius Recentiōs respexit, oculīs plēnīs fidēī et spēī. "itaque ubi Sinistrus dīxit Caesarem mē cognōscere — ego crēdidī. quia hoc est quod semper volēbam: ut virī quī Rōmam regunt mē quoque vidērent."

in hīs verbīs Caecilius erat apertissimus: nōn sōlum argentārius, sed homō quī honōrem et agnītiōnem quaerēbat. et Sinistrus hoc scīverat. Sinistrus semper sciēbat quid hominēs audīre volēbant.

 perge.