C. Plinius Caecilius Secundus, Epistulae 7.27

Plīnius writes to his friend Sūra about ghosts and asks whether they are real or imagined. He recounts three stories: an apparition that foretold the career and death of Curtius Rūfus, a haunted house in Athens investigated by the philosopher Athēnodōrus, and a strange incident in his own household during the reign of Domitiānus.

 

Tier 1

C. PLĪNIUS SURAE SUŌ S.

Sūra, nunc ōtium habēmus. tibi docendī, mihi discendī tempus est. itaque tē rogō: suntne phantasmata [imāginēs mortuōrum] vēra? habentne propriam figūram et vim? an falsa sunt, et ex metū nostrō imāginem accipiunt?

 

I. Curtius Rūfus

ego crēdō: phantasmata vēra sunt. cūr? haec narrābō.

ōlim Curtius Rūfus pauper et ignōtus erat. comes erat eius quī Āfricam regēbat. ūnā diē in porticū ambulābat. subitō mulier magna et pulchra eī appāruit, maior quam fēmina hūmāna. Curtius perterritus est. illa dīxit: "ego sum praenūntia futūrōrum tuōrum. ībis Rōmam. honōrēs magnōs gerēs. deinde cum summō imperiō in Āfricam revertēris. ibi moriēris."

omnia facta sunt ut illa dīxerat. posteā Curtius nāve Carthāginem nāvigābat. eadem fēmina eī in lītore appāruit. mox Curtius morbō afflīctus est. ipse cōgitāvit: "moriar." spem salūtis prōiēcit, quamquam cēterī nōn dēspērābant.

 

II. Domus Athēniēnsis

nunc aliud narrābō, magis terribile.

Athēnīs domus magna erat, sed famam malam habēbat. noctū sonus ferrī audiēbātur, et strepitus vinculōrum. prīmō longē, deinde prope. mox spectrum appārēbat: senex macer et sordidus erat, longam barbam habēbat, et capillī horrēbant. vincula in manibus et in pedibus gerēbat et quatiēbat.

propter hoc incolae noctū dormīre nōn poterant. multī aegrī factī sunt et mortuī sunt. etiam interdiū imāgō ante oculōs manēbat. timor ipse timōrem augēbat. itaque domus dēserta est. nēmō eam emere aut condūcere volēbat.

tum philosophus Athēnodōrus Athēnās vēnit. titulum lēgit: domus vēnālis erat. pretium parvum erat. hoc eī suspectum fuit. omnia dē domō quaesīvit et cognōvit. tamen domum condūxit, immō libentius!

vesperī in prīmā parte domūs sēdit. tabulam et stilum et lūmen postulāvit. servōs suōs in interiōrem partem domūs mīsit. ipse scrībere coepit. nōn timēre voluit; ideō scrīpsit.

initiō silentium erat. tum sonus ferrī vinculōrumque audītus est. Athēnodōrus oculōs nōn sustulit, stilum nōn dēposuit. animum firmāvit. fragor maior et maior factus est, iam prope līmen, iam intrā līmen. tum respexit.

vīdit spectrum, idem quod eī narrātum erat. spectrum digitō innuēbat: Athēnodōrum vocābat. Athēnodōrus manū respondit: "exspectā paulum." et iterum scrībēbat. spectrum catēnās suprā caput eius quatiēbat. Athēnodōrus iterum respexit. spectrum iterum innuēbat. tum surrēxit, lūmen sustulit, et secūtus est.

spectrum lentē ībat: vincula erant gravia. in āream domūs ībat. ibi subitō ēvānuit. Athēnodōrus sōlus erat. herbās et folia in eō locō posuit: hoc signum erat.

posterō diē ad magistrātūs iit et dīxit: "fodite illum locum!" magistrātūs locum fodērunt. ossa invēnērunt, vinculīs cīncta. corpus diū in terrā iacuerat et putruerat; sōla ossa et vincula remānserant. ossa pūblicē collēcta sunt et rītē sepulta sunt. posteā domus quiēta fuit. spectrum numquam rediit.

 

III. Capillī Abscīsī

haec aliī mihi narrāvērunt, et crēdō. nunc dē rēbus meīs narrābō.

lībertus meus, vir nōn indoctus, cum frātre minōre in eōdem lectō dormiēbat. nocte aliquis ad frātrem accessit; cultrōs habēbat et capillōs frātris abscīdit. ita frāter in somnō vīdit. ubi māne fuit, frāter circā caput tōnsus erat, et capillī abscīsī in terrā iacēbant.

paucīs diēbus post simile aliquid accidit. puer cum aliīs puerīs dormiēbat. per fenestrās (ita narrat) duo hominēs in tunicīs albīs intrāvērunt. capillōs puerī abscīdērunt et eādem viā recessērunt. māne puer quoque tōnsus erat, et capillī circā eum sparsī iacēbant.

quid significābant haec? nihil malī statim secūtum est, sed hoc tantum: Domitiānus, imperātor sub quō haec accidērunt, mē accūsāre volēbat. post mortem eius in scrīniō libellum invēnērunt: accūsātiō dē mē, ā Carō dēlātōre scrīpta. sed Domitiānus mox mortuus est. ego reus nōn fuī.

itaque nunc intellegō: capillī abscīsī signum fuērunt. Rōmānī, ubi reī erant, capillōs nōn tondēbant. capillōs longōs gerēbant. capillī abscīsī igitur hoc significābant: perīculum imminēbat, sed mihi nōn nocuit. ego reus nōn fuī.

 

haec sunt, Sūra, quae tē rogāre voluī. quid putās? suntne phantasmata vēra? diū et multum dē hāc rē cōgitā. tū in utramque partem disputāre potes; hoc sciō. sed rogō: ex alterā parte fortius dispūtā! dubitāre nōn iam volō. valē.

The Pericles Group Foundation
The Pericles Group Foundation
501(c)(3) Nonprofit

The content here is free — and we'd like to keep it that way.

This site is a public-good resource for Latin students and teachers everywhere. There are no paywalls, no ads, and no logins required.

If the materials have been useful to you, please consider making a donation to support its continued development.

♡ Donate