P. Vergilius Maro, Aeneid 4.160–172
This brief passage marks one of the most consequential turning points in the Aeneid. Dido's union with Aeneas is staged amid charged imagery, and Vergil offers a stark moral framing of the day as the origin of Dido's eventual fate.
Tier 1
intereā caelum incipit sonāre. tunc nimbus venit. tunc grandō venit. comitēs Dīdōnis et iuvenēs Trōiānī et Ascanius, nepōs Veneris, sunt territī. omnēs petunt tēcta per agrōs. amnēs dē montibus ruunt.
Dīdō et Aenēās veniunt ad eandem spēluncam. Terra et Iūnō dant signum. ignēs in caelō sunt. caelum hoc videt. Nymphae clāmant in summō monte.
ille diēs erat causa mortis et multōrum malōrum. Dīdō nōn cōgitat dē speciē suā. Dīdō nōn cōgitat dē fāmā suā. Dīdō amōrem suum nōn iam cēlat. Dīdō vocat hoc "mātrimōnium." sed hoc nōmen cēlat culpam Dīdōnis.
Tier 2
intereā magnō sonō caelum incipit miscērī. tunc nimbus venit, mixtus cum grandine. Tyriī comitēs et Trōiānī iuvenēs et Ascanius, nepōs Veneris, metū petīvērunt tēcta per agrōs. amnēs ruunt dē montibus.
Dīdō et Aenēās veniunt ad eandem spēluncam. et prīma Terra et Iūnō dant signum; ignēs fulsērunt; et caelum est testis mātrimōniō; et Nymphae ululāvērunt in summō vertice montis.
ille diēs prīmus fuit causa mortis et malōrum. Dīdō enim nōn movētur speciē aut fāmā, nec iam cōgitat dē amōre sēcrētō. Dīdō vocat mātrimōnium et hōc nōmine cēlat culpam suam.
Tier 3
intereā caelum incipit miscērī magnō murmure, nimbus īnsequitur commixtā grandine, et Tyriī comitēs passim et Troiāna iuventūs et Dardanius nepōs Veneris, metū, petīvērunt dīversa tēcta per agrōs; amnēs ruunt dē montibus. Dīdō et Troiānus dux dēveniunt eandem spēluncam. et prīma Tellūs et prōnuba Iūnō dant signum; ignēs fulsērunt et aethēr [est] cōnscius cōnūbiīs et Nymphae ululāvērunt summō vertice.
ille diēs prīmus fuit prīmus lētī et prīmus malōrum causa; neque enim Dīdō movētur speciē aut fāmā nec iam meditātur fūrtīvum amōrem: vocat coniugium, praetexit culpam hōc nōmine.
Tier 4 - Carmen Ipsum
- intereā magnō miscērī murmure caelum
- incipit, īnsequitur commixtā grandine nimbus,
- et Tyriī comitēs passim et Troiāna iuventūs
- Dardaniusque nepōs Veneris dīversa per agrōs
- tēcta metū petiēre; ruunt dē montibus amnēs.
- spēluncam Dīdō dux et Troiānus eandem
- dēveniunt. prīma et Tellūs et prōnuba Iūnō
- dant signum fulsēre ignēs et cōnscius aethēr
- cōnūbiīs summōque ululārunt vertice Nymphae.
- ille diēs prīmus lētī prīmusque malōrum
- causa fuit; neque enim speciē fāmāve movētur
- nec iam fūrtīvum Dīdō meditātur amōrem:
- coniugium vocat, hōc praetexit nōmine culpam.
Tier 4 - Carmen Ipsum (AP Core Vocabulary)
- intereā magnō miscērī murmure caelum
- incipit, īnsequitur commixtā grandine nimbus,
- et Tyriī comitēs passim et Troiāna iuventūs
- Dardaniusque nepōs Veneris dīversa per agrōs
- tēcta metū petiēre; ruunt dē montibus amnēs.
- spēluncam Dīdō dux et Troiānus eandem
- dēveniunt. prīma et Tellūs et prōnuba Iūnō
- dant signum fulsēre ignēs et cōnscius aethēr
- cōnūbiīs summōque ululārunt vertice Nymphae.
- ille diēs prīmus lētī prīmusque malōrum
- causa fuit; neque enim speciē fāmāve movētur
- nec iam fūrtīvum Dīdō meditātur amōrem:
- coniugium vocat, hōc praetexit nōmine culpam.