P. Vergilius Maro, Aeneid 2.40–56
Laocoon confronts the crowd of Trojans gathered around the wooden horse, urging them to distrust any Greek gift and famously declaring his fear of the Danaans. Vergil reflects bitterly on the moment: had fate and Trojan judgment not been adverse, this single warning might have saved Troy and Priam's citadel.
Tier 1
magna multitūdō aderat. Laocoon clāmāvit: "ō cīvēs miserī, estne haec īnsānia? hostēs absunt. crēditis hoc? nōnne dōnum Graecum malum est? num Graecī dōna bona dant?
aut Graecī latent in hōc equō. aut haec māchina franget mūrōs nostrōs et domōs spectābit et in urbem veniet. aut error in equō latet. nōlīte equō crēdere, Trōiānī!
quidquid id est, timeō Graecōs. timeō Danaōs quī dōna ferunt."
Laocoon sīc dīxit. tum Laocoon iēcit ingentem hastam in equum. hasta stetit et sonāvit.
ēheu! fāta deōrum sinistra erant. mēns Trōiānōrum quoque sinistra erat. Laocoon Graecōs in equō nōn vulnerāvit. itaque nunc neque Trōia neque arx Priamī stant.
Tier 2
magna multitūdō aderat. Laocoon ārdēns dēcucurrit ab altā arce et clāmāvit: "ō cīvēs miserī, haec est magna īnsānia? vōs crēditis hostēs abesse? crēditis dōnum Graecum sine dolō esse? num Graecī dōna sine dolō dant?
aut Graecī latent in hōc equō. aut haec māchina facta est ut mūrōs nostrōs frangat, ut domōs spectet, ut in urbem veniat. aut error latet. nōlīte equō crēdere, Teucrī.
quidquid id est, timeō Danaōs et dōna ferentēs."
Laocoon sīc fātus est et ingentem hastam ferōciter in equum iēcit. hasta stetit tremēns; cavernae equī magnum sonum dedērunt.
sī fāta deōrum et mēns Trōiānōrum nōn sinistra fuissent, Laocoon Graecōs in equō vulnerāvisset, et Trōia nunc stāret, et alta arx Priamī quoque manēret.
Tier 3
prīmus ibi ante omnēs, magnā comitante catervā, Lāocoōn ārdēns dēcurrit ab summā arce, et procul [clāmat]: "ō miserī cīvēs, quae tanta īnsānia? vōs crēditis hostēs āvectōs esse? aut vōs putātis ūlla dōna carēre dolīs Danaum [Graecōrum]? [estne] sīc nōtus Ulixēs?
aut Achīvī inclūsī in hōc lignō [equō] occultantur, aut haec māchina fabricāta est in nostrōs mūrōs, īnspectūra est domōs ventūraque est dēsuper [ē caelō] urbī, aut aliquis error latet; nē crēdite equō, Teucrī.
quidquid id est, timeō Danaōs et dōna ferentēs."
sīc fātus est, Laocoon validīs vīribus ingentem hastam contorsit in latus ferī [equī] inque curvam alvum compāgibus. stetit illa hasta tremēns, uterōque recussō cavernae cavae īnsonuēre gemitumque [clāmōrem] dedēre.
et, sī fāta deum [deōrum] sī mēns [Trōiānōrum] nōn laeva fuisset, impulerat ferrō Argolicās latebrās foedāre, Trōiaque nunc stāret, Priamīque arx alta manērēs.
Tier 4 - Carmen Ipsum
- prīmus ibi ante omnēs magnā comitante catervā
- Lāocoōn ardēns summā dēcurrit ab arce,
- et procul 'ō miserī, quae tanta īnsania, cīvēs?
- crēditis āvectōs hostēs? aut ūlla putātis
- dona carēre dolīs Danaum? sīc nōtus Ulixēs?
- aut hōc inclūsī lignō occultantur Achīvī,
- aut haec in nostrōs fabricāta est māchina mūros,
- īnspectūra domōs ventūraque dēsuper urbī,
- aut aliquis latet error; equō nē crēdite, Teucrī.
- quidquid id est, timeō Danaōs et dōna ferentēs.'
- sīc fātus validīs ingentem vīribus hastam
- in latus inque ferī curvam compāgibus alvum
- contorsit. stetit illa tremēns, uterōque recussō
- īnsonuere cavae gemitumque dedēre cavernae.
- et, sī fāta deum sī mēns nōn laeva fuisset,
- impulerat ferrō Argolicās foedāre latebrās,
- Troiaque nunc stāret, Priamīque arx alta manēres.
Tier 4 - Carmen Ipsum (AP Core Vocabulary)
- prīmus ibi ante omnēs magnā comitante catervā
- Lāocoōn ardēns summā dēcurrit ab arce,
- et procul 'Ō miserī, quae tanta īnsania, cīvēs?
- crēditis āvectōs hostēs? aut ūlla putātis
- dona carēre dolīs Danaum? sīc nōtus Ulixēs?
- aut hōc inclūsī lignō occultantur Achīvī,
- aut haec in nostrōs fabricāta est māchina mūros,
- īnspectūra domōs ventūraque dēsuper urbī,
- aut aliquis latet error; equō nē crēdite, Teucrī.
- quidquid id est, timeō Danaōs et dōna ferentēs.'
- sīc fātus validīs ingentem vīribus hastam
- in latus inque ferī curvam compāgibus alvum
- contorsit. stetit illa tremēns, uterōque recussō
- īnsonuere cavae gemitumque dedēre cavernae.
- et, sī fāta deum sī mēns non laeva fuisset,
- impulerat ferrō Argolicās foedāre latebrās,
- Troiaque nunc stāret, Priamīque arx alta manēres.
