post iānuam conclāve erat, nōn magnum, et plēnum lūcis. nūlla tamen lucerna in eō ardēbat, et nūlla fenestra in mūrīs erat. lūx ex nūllā parte veniēbat, sed ubīque erat: in mūrīs, in pavīmentō, in manibus Recentiōrum. calida erat, et nihil ardēbat. Bellātor post sē spectāvit. iānua ex aere iam clausa erat, et nēmō eam clauserat.

"ubi est ignis?" rogāvit Bellātor, et oculōs ad summum mūrum sustulit. "nūllam lucernam videō, nūllum sōlem. unde venit haec lūx?"

Octāviāna nōn respondit, quia aliud sentiēbat. in conclāvī nūllus ventus erat, nūllus sonus, et pulvis in lūce nōn volābat. trāns mūrum fortasse Tertius adhūc pugnābat, et Marcus clāmābat, sed hīc Recentiī nihil audiēbant nisi pedēs suōs. etiam vōcēs eōrum minōrēs factae erant.

in mediō conclāvī pulpitum stābat, lātum et humile, ex saxō factum. pulvis in eō iacēbat, crassus et pallidus, et in pavīmentō quoque circum id. sed in mediō pulpitō pulvis tenuis erat, et ibi fōrma in pulvere manēbat, longa et lāta: locus ubi aliquid magnum et grave ōlim stetit. Octāviāna ad pulpitum iit, et fōrmam diū spectāvit, sed eam nōn tetigit.

"hīc erat," inquit lentē. "Lapis hīc erat, multōs annōs. nunc nihil est nisi pulvis."

Bellātor iam ad alteram partem pulpitī ierat, et subitō cōnstitit. "Octāviāna," inquit, et vōx eius parva erat. "venī. ecce."

in margine pulpitī aureus stābat. nōn in pulvere iacēbat, sed in latere suō stābat, rēctus, et nēmō eum tenēbat. pulvis circum eum crassus erat et intāctus, et nūllum vestīgium digitī in eō erat. Bellātor manum ad aureum tetendit, et deinde retrāxit.

"cadere dēbet," inquit. "nummus in latere nōn stat. sī mēnsa tremit, sī aliquis prope ambulat, cadit. hic nōn cadit. et quot annōs hīc stat?"

"multōs," inquit Octāviāna. "pulvis ipse nōbīs dīcit. nēmō hunc aureum hodiē posuit."

tum gladius in manū Bellātōris tremere coepit, sed lēniter, et sonum humilem fēcit, et nōn cōnstitit. hasta quoque in manibus Octāviānae calēbat, et cuspis eius ad aureum sē vertit. arma Recentiōs nōn iam trahēbant. quiēta erant, et tamen nōn tacēbant.

Recentiī sē dēmīsērunt, et aureum propius spectāvērunt. in alterā faciē caput virī erat, cum collō lātō et capillīs crassīs, et circum caput litterae erant: ANTŌNIUS. in alterā faciē caput iuvenis erat, tenue et sevērum, et circum id aliae litterae: CAESAR. Bellātor Antōnium spectābat, et Octāviāna iuvenem, et neuter sē mōvit.

"Antōnius," inquit Bellātor, et paene rīsit. "hunc nōvī!"

"et hic nōn est Caesar," inquit Octāviāna lentē. "nōn ille Caesar, quī in senātū periit. hic iuvenis est."

 quam faciem Recentiī prīmum spectant?