Pūblius Cornēlius Scīpiō Aemiliānus fīlius Lūciī Aemiliī Paullī erat. annō 586 AUC (168 BCE) Paullus rēgem Macedoniae apud Pydnam vīcit, et fīlius eius, iuvenis septemdecim annōrum, in eō proeliō pugnāvit. Paullus librōs rēgis Rōmam tulit et fīliīs suīs dedit.

sed Aemiliānus in familiā Aemiliā nōn mānsit. Pūblius Scīpiō, fīlius Āfricānī, nūllum fīlium habēbat, et Aemiliānum adoptāvit. itaque Aemiliānus Cornēlius erat, et nepōs Scīpiōnis Āfricānī.

Polybius, vir Graecus et doctus, Rōmae obses erat. Polybius magister et amīcus Aemiliānī erat. posteā Polybius historiam Rōmānam Graecē scrīpsit, et dē amīcō suō multa nārrāvit.

annō 608 AUC (146 BCE) Aemiliānus Carthāginem dēlēvit, et Rōmānī eum, sīcut avum eius, "Āfricānum" vocāvērunt. in Hispāniā autem urbs Numantia per multōs annōs Rōmānīs resistēbat. annō 621 AUC (133 BCE) Aemiliānus mūrōs circum urbem aedificāvit, et tandem famēs Numantīnōs vīcit. post hanc victōriam Rōmānī eum etiam "Numantīnum" vocāvērunt.

Aemiliānus Semprōniam, sorōrem Gracchōrum, in mātrimōnium dūxerat. sed eōdem annō, dum Aemiliānus ad Numantiam erat, Tiberius Gracchus Rōmae periit. posteā in forō aliquis Aemiliānum rogāvit: "quid dē morte Tiberiī putās?" Aemiliānus respondit: "sī Tiberius rēx esse voluit, iūre eum necāvērunt." populus īrātus clāmābat. sed Aemiliānus clāmāvit: "tacēte, quibus Ītalia noverca est!"

annō 625 AUC (129 BCE) Aemiliānus prō sociīs Ītalīs, quōrum agrōs lēx Tiberiī capiēbat, in senātū dīcere volēbat. vesperī domum iit. māne in lectō iacēbat, nec iam vīvēbat. vulnus nūllum erat. quis eum necāvit? an morbō periit? aliī uxōrem eius Semprōniam, aliī Cornēliam, aliī Gāium Gracchum accūsābant. senātus rem numquam quaesīvit, et nēmō vērē scit.