nunc Bellātor in rōstrīs stābat, et Octāviāna in harēnā. Bellātor tabellam spectāvit, et nōmen Mariī ibi vīdit, et tandem rīsit. hunc virum amābat. "Marius!" inquit. "Marius multa bella vīcit, et..."

"nōlī 'multa bella vīcit' dīcere," inquit probātor. "multī hominēs bella vīcērunt. cūr hic vir? quid ille mūtāvit?"

Bellātor cōnstitit, sed nōn diū, quia hoc sciēbat. ōlim gentēs ferōcēs, Cimbrī et Teutonēs, ē septentriōne vēnerant. ducēs Rōmānī contrā eās pugnāverant, et Rōmānī apud Arausiōnem ūnō diē multa mīlia mīlitum āmīserant. tum Marius exercitum aperuit: nōn sōlum dīvitēs, sed etiam pauperēs in legiōnēs accēpit. mīlitēs eius arma eadem et disciplīnam eandem habēbant. hic exercitus novus Cimbrōs et Teutonēs vīcit, et Italiam servāvit. "ille exercitum aperuit," inquit Bellātor, "et Rōmam servāvit."

"bene," inquit probātor. "et quis erat ille Marius?"

Octāviāna ex harēnā respondit, et digitōs numerābat: Marius nūllōs maiōrēs nōbilēs habuerat, sed septiēs cōnsul fuerat. nōbilēs eum dēspiciēbant. Bellātor subitō in rōstrīs ambulāre coepit, et vōcem magnam fēcit, et Marium ipsum agēbat. "illī nōbilēs imāginēs maiōrum ostendunt," clāmāvit. "ego vulnera mea ostendō!" et bracchium suum sustulit, quamquam nūllum vulnus in eō erat. Octāviāna rīsit, sed probātor nōn rīsit. "Marius ipse haec verba dīxit," inquit. "bene, Bellātor."

deinde probātor Sullam ipse paucīs verbīs dēfendit, quia Octāviāna eum hodiē nōn dēfendēbat. Sulla potentiam cēperat, et deinde reddiderat: hoc, nōn prōscrīptiōnēs, mīrābile erat. tum probātor manum sustulit. "ecce: Marius et Sulla. amīcī erant, deinde inimīcī, deinde hostēs. uterque Rōmam servāre voluit. uterque Rōmam paene dēlēvit. nunc, Bellātor: in quā viā causam tuam pōnis?"

Bellātor bracchium dēmīsit, et nōn iam rīdēbat.

 in quā viā Bellātor causam pōnit?