Recentiī per mūrum apertum in tenebrās iērunt, et ventus frīgidus circum eōs ībat. post paucōs passūs tenebrae cessērunt, et ante eōs peristȳlum magnum erat, sed sub terrā. columnae in ōrdine stābant et in tenebrās ascendēbant, et ad pedem cuiusque columnae lucerna ardēbat. suprā columnās nūllum caelum erat, sed saxum, et in saxō stēllae pictae erant.

in mediō peristȳliō nūllus hortus erat. ubi in domō Rōmānā flōrēs et arborēs esse dēbent, hīc harēna iacēbat, et in harēnā rōstra ē lignō facta stābant, alta et vacua. Bellātor sūrsum spectāvit, et diū. "stēllae," inquit, "sed pictae. hīc etiam caelum falsum est."

tum gradūs sonuērunt, gravēs et lentī. Octāviāna hōs gradūs nōverat: post vēlum purpureum eōs audīverat. inter columnās vir appāruit, neque iuvenis neque senex, et togam praetextam gerēbat. vultus eius dūrus erat, et oculī celerēs. prope rōstra cōnstitit, et Recentiōs diū spectāvit, et nōn rīsit.

"salvēte, ō Recentiī," inquit. Octāviāna gradum rettulit, quia vōcem statim nōverat. eadem vōx erat quae in ātriō sonuerat, nunc in corpore virī. Bellātor ad eum digitum tetendit. "tū!" inquit. "tū post vēlum erās!"

"ita, Bellātor," inquit vir. "ego sum probātor Potentium. duās probātiōnēs bene fēcistis. probātiō tertia nunc vōs exspectat." ex togā duās tabellās sūmpsit, et ūnam Octāviānae dedit, alteram Bellātōrī. in utrāque tabellā tria nōmina scrīpta erant.

"audīte," inquit probātor. "in hīs rōstrīs virōs dēfendētis. sed nōn virōs quōs amātis. sōlī illī quī potentiam intellegunt dē Lapide discere possunt. nōn dēfendētis eōs quōs amātis. dēfendētis eōs quōs intellegere dēbētis."

Octāviāna tabellam lēgit, et vultus eius albus erat: Scīpiō Aemiliānus, Sulla, Caesar. "Scīpiō Aemiliānus Carthāginem dēlēvit," inquit lentē. "Sulla cīvēs suōs interfēcit. et hōs virōs ego dēfendam?"

"ita, Octāviāna," inquit probātor. "hī virī gladiō potentiam cēpērunt. tū eōs dēfendēs." et nunc paulum rīsit, sed nōn laetus.

Bellātor quoque tabellam lēgit, et frontem contrāxit: Tiberius Gracchus, Marius, Cicerō. "Gracchus?" inquit. "tribūnus cum lēgibus? ego Caesarem volēbam!"

"sciō," inquit probātor. "ergō Caesarem nōn habēs. hī virī aliīs viīs potentiam petīvērunt, nōn gladiō. tū eōs dēfendēs, Bellātor, et nōn sōlum laudābis." deinde ad rōstra manum tetendit. "prīmum, virī quī rem pūblicam frēgērunt: Scīpiō Aemiliānus et Tiberius Gracchus. eadem familia erant: Scīpiō sorōrem Gracchī in mātrimōnium dūxerat. rōstra vōs exspectant. quis prīmus ascendet?"

Recentiī inter sē spectāvērunt. Octāviāna tabellam in manū tenēbat, et Bellātor iam pedem ad rōstra mōverat.

 quis prīmus in rōstra ascendit?