"Gāius Marius!" inquit Bellātor, et ad aquam prōcessit. "ille mīles erat, et cōnsul septiēs!" deinde cōnstitit, quia plūra nōn statim invēnit, et ad sorōrem spectāvit.

"bene," inquit vōx. "et unde vēnit hic novus homō?"

Octāviāna frātrem adiuvāre voluit, sed vōx ipsa respondit, et Recentiī audiēbant. Marius ex Arpīnō vēnerat, parvā urbe in montibus. nūllī maiōrēs eius cōnsulēs fuerant. tamen Marius septiēs cōnsul fuit, plūs quam ūllus Rōmānus ante eum, et Cimbrōs et Teutonēs, gentēs ferōcēs, vīcit.

"et exercitum mūtāvit!" inquit Bellātor, quia hoc meminerat. ante Marium sōlī Rōmānī quī agrōs et pecūniam habēbant in legiōnibus pugnābant. Marius pauperēs quoque accēpit, et eīs arma et pecūniam dedit. mīlitēs eius omnia sua ipsī portābant. Bellātor umerōs dēmīsit, et graviter circum aquam ambulāvit, et gemuit. "mūlī Mariī!" inquit.

"ita," inquit vōx, et nunc laeta erat. "ante Marium, sōlī dīvitēs pugnābant. post Marium, omnēs pugnāre poterant. hic novus homō Rōmānīs pauperibus portam aperuit."

deinde vōx tacuit, et Bellātor cōnstitit. mīlitēs pauperēs nihil habēbant nisi ducem suum. dux eīs pecūniam dabat, et post bellum agrōs. itaque mīlitēs ducī fīdī erant, nōn Rōmae. "sed audīte," inquit tandem vōx. "hic novus homō Rōmae exercitum dedit. ille tamen exercitus ducem suum amābat, nōn rem pūblicam. et posteā aliī ducēs hoc vīdērunt." Octāviāna nōmen Sullae in memoriā audīvit, et nihil dīxit.

"probātiō secunda cōnsummāta est," inquit vōx. deinde vōx paulum tacuit, et cum iterum dīxit, lēnior erat et gravior. "audīte. Lapis nōn est in hōc praetōriō. Lapis ōlim erat cum Hannibale. post mortem Hannibalis, nēmō certē scit. sed Potentēs Lapidem semper quaesīvērunt. et vōs quoque eum quaeritis. hoc scīmus."

Octāviāna nōn sē mōvit, et Bellātor nōn ad sorōrem spectāvit. neuter quidquam dīxit. tum post vēlum purpureum gradūs sonuērunt, gravēs et lentī. in vēlō umbra appāruit, umbra virī magnī, et diū stetit. deinde umbra recessit, et gradūs cum eā, et vēlum iterum vacuum erat. Bellātor manum ad vēlum tetendit, sed Octāviāna bracchium eius tenuit.

"ūnum mementōte in peristȳlō," inquit vōx. "Rōma virōs fortēs semper adiūvit. Carthāgō nōn adiūvit. sed quid Rōmae accidit, cum virī fortēs potentiōrēs quam Rōma ipsa factī sunt? hoc probātiō tertia rogat."

Bellātor mīlitēs Mariī in animō vidēbat. illī ducem suum amābant, nōn Rōmam. Bellātor umerōs iterum dēmīsit, sed nōn rīdēbat.

tum in parte ultimā ātriī mūrus in latus sē mōvit, lentē et sine sonō. post mūrum tenebrae erant. ventus frīgidus ex tenebrīs per ātrium vēnit, et vēlum purpureum sē mōvit, et lucernae tremuērunt. "intrāte," inquit vōx.

 perge ad proximum mūnus.