vōx diū tacuit. deinde: "Catō," inquit, et nōmen lentē dīxit. "audāx respōnsum erat, et tamen rēctum. ille senex nūllum gladium tulit, et tamen Carthāgō cecidit. hoc paucī in hōc ātriō intellegunt." Bellātor manum iterum sustulit et digitōs clausit, et rīsit. Octāviāna Catōnem in ātriō semel dīmīserat, et nunc nihil dīxit.

"probātiō prīma cōnsummāta est," inquit vōx. tum lucernae paulum minus lūcēbant, et aqua in mediō sē mōvit, quamquam nēmō eam tetigerat. Bellātor ab aquā gradum rettulit. Octāviāna aquam diū spectāvit, sed aqua iam quiēta erat.

"probātiō secunda," inquit vōx, et nunc celerius loquēbātur. "audīte. quis novus homō potentissimus erat?"

Bellātor nōmen iam habēbat, et statim manum sustulit et ōs aperuit. "Pompē..."

"nōlī Pompēium dīcere, Bellātor," inquit vōx, antequam ille nōmen fīnīre poterat. "pater eius cōnsul erat. et nōlīte Sullam dīcere: Sulla patricius erat! novus homō nūllōs maiōrēs cōnsulēs habet. prīmus in familiā suā cōnsul fit."

Bellātor ōs clausit, et Octāviāna paene rīsit. deinde nōmina in ōrdine posuit, sibi, et digitōs iterum numerābat. Pompēius nōn erat novus homō, nec Sulla. duo nōmina manēbant, et Octāviāna ea iam sciēbat.

"hī duo nōn sunt novī hominēs," inquit vōx. "illī duo sunt: Gāius Marius et Mārcus Tullius Cicerō. ūnum ēligite, et dē illō mihi dīcite."

Bellātor nōmen Mariī sine vōce iam dīcēbat. Marius mīles fuerat, et Bellātor mīlitēs amābat. Octāviāna autem dē Cicerōne cōgitābat. ille nūllum exercitum habuerat, sed sōlum vōcem et verba, et Octāviāna verba amābat. Recentiī inter sē spectāvērunt, et neuter cessit.

 dē quō novō homine Recentiī dīcunt?