"Carthāgō Hannibalem nōn adiūvit," inquit vōx lentē. "hoc respōnsum difficile est. ostendite mihi."

Recentiī fābulam in ōrdine posuērunt, et vōx audiēbat. post Cannās Māgō, frāter Hannibalis, Carthāginem nāvigāverat. in senātū Poenōrum ānulōs aureōs in terram effūderat, multōs, ex manibus equitum Rōmānōrum mortuōrum. tot ānulī erant: tot equitēs Rōmānī Cannīs perierant.

Bellātor ānulōs in animō vidēbat, aureōs et multōs in pavīmentō, et manūs lātē aperuit. "et senātus laetus erat!" inquit.

"nōn omnēs," inquit Octāviāna. "Hannō, senātor Poenus, Hannibalem nōn amābat. ille rogāvit: 'sī Hannibal vincit, cūr mīlitēs petit?'"

senātus Poenōrum paucōs mīlitēs in Italiam mīsit, et multōs in Hispāniam. Hannibal in Italiā manēbat et exspectābat, et mīlitēs eius pauciōrēs fīēbant. posteā alter frāter, Hasdrubal, per Alpēs cum exercitū vēnit, sed Rōmānī eum ad flūmen Metaurum vīcērunt, antequam frātrem invenīre poterat.

"et Rōma?" rogāvit vōx. "Rōma ducēs suōs adiuvābat, etiam victōs. post Cannās senātus cōnsulī Varrōnī grātiās ēgit. ille exercitum perdiderat, sed spem nōn dīmīserat."

Bellātor sē subitō vertit. "grātiās?" inquit. "post Cannās? campum vīdimus, et nēmō ibi grātiās agēbat." Octāviāna caput mōvit, quia hoc quoque vērum erat.

"audīte, Octāviāna et Bellātor," inquit vōx. "hic vir sōlus Rōmam paene vīcit, et illa cīvitās eum nōn adiūvit. Hannibal erat vir fortissimus, sed sōlus. hoc Carthāginem dēlēvit."

ātrium tacēbat. Bellātor Hannibalem in ātriō laudāverat, et nunc ad aquam spectābat, nōn ad sorōrem. vir fortissimus et sōlus: hoc Bellātōrī nōn placēbat, sed vērum erat.

 perge.