prīmum aquam audīvērunt. flūmen post eōs currēbat, et ventus calidus pulverem per campum ferēbat. Recentiī in equīs sedēbant inter flūmen et legiōnēs, et locus angustus erat: equitēs Rōmānī dēnsī stābant, et nūllum spatium inter equōs erat. Bellātor collum equī ambābus manibus tenēbat, et equus proximus caput ad eum vertēbat.

prope eōs Paullus in equō sedēbat. senior erat quam Varrō, et quiētior, et oculī eius nōn ad mīlitēs suōs spectābant sed ad Poenōs. contrā eōs equitēs Poenōrum stābant, multī et gravēs: Hispānī et Gallī in equīs magnīs. ubi Recentiōs vīdit, nihil rogāvit, sed ad Poenōs iterum spectāvit.

"vidētisne illōs equitēs?" inquit, nec ad Recentiōs sē vertit. "plūrēs sunt quam nostrī, et meliōrēs. et hic campus plānus est. in campō plānō equitēs Hannibalis omnia possunt. hīc pugnāre nōlēbam."

"cūr igitur pugnātis?" rogāvit Octāviāna.

"quia hodiē Varrō imperat, nōn ego. crās ego imperābō. sed Hannibal crās nōn exspectat." Paullus galeam in capite rēctam posuit. "nōlō pugnāre hodiē. sed pugnābō. manēte prope mē."

tum tubae sonuērunt, et equitēs Poenōrum vēnērunt. inter flūmen et legiōnēs nūllus locus erat, et equī in equōs cucurrērunt. multī equitēs dē equīs dēscendērunt et pedibus pugnābant, quia equī ibi nūllum spatium habēbant. post equitēs Poenōs funditōrēs Baliārēs saxa iaciēbant, et ūnum saxum Paullum in capite percussit.

Paullus nōn cecidit. sanguis per vultum eius fluēbat, et ille mandāta dabat, et vōx eius eadem erat. deinde equus eius cecidit, et Paullus pedibus stābat. equitēs circum eum quoque dē equīs dēscendērunt, quia cōnsul pedibus stābat, et Recentiī quoque dēscendērunt. Bellātor nōn dēscendit, sed cecidit.

mox equitēs Rōmānī cēdēbant, et multī in flūmen fugiēbant. Paullus eōs nōn spectāvit. ad legiōnēs in mediō campō ambulāvit, et paucī cum eō, et Recentiī post eum. ā sinistrā, longē, sonus proeliī mūtātus erat. Paullus ambulābat et mandāta dabat, et sanguis in vultū eius siccus fīēbat.

 quid Recentiī dē Paullō putant?