"dē studiīs Rōmānīs," inquit Octāviāna. "quid Rōma ā Mūsaeō accēpit?"

"Rōmānī hoc saepe rogant," inquit Callista, et cubiculum intrāvit. in mūrīs librī erant, et in mediō mēnsa longa, et in mēnsā volūmina multa iacēbant, alia aperta, alia clausa. Callista sua volūmina in mēnsā posuit, deinde tria alia ē mūrō sustulit et in ōrdine posuit, ūnum post alterum.

prīmum volūmen tetigit et dē lūdō nārrāvit, ubi puerī Rōmānī litterās discunt. secundum tetigit: dē grammaticō, apud quem Homērum legunt, et nunc etiam Vergilium. tertium tetigit: dē rhētore, apud quem dīcere discunt. deinde manum sustulit.

"trēs gradūs," inquit. "et omnēs ā Graecīs vēnērunt."

Bellātor tertium volūmen spectāvit et laetus erat. "rhētor meus mē dīcere iubēbat dē Hannibale," inquit. "ego Hannibal eram, et omnēs rogābant: 'Hannibal, dēbēsne ad Rōmam īre?' et ego dīxī: 'nōn eō!' et rhētor mihi dīxit: 'bene!'"

"et Hannibalem nōvistī?" rogāvit Callista.

"nōn," inquit Bellātor. "sed bene dīxī."

Callista eum diū spectāvit, et paulum impatiēns erat, sed nihil malī dīxit. per iānuam apertam Recentiī proximum cubiculum vidēbant. ibi duo virī super tabulam sē inclīnābant, et līneās dūcēbant, et numerōs scrībēbant, et nihil dīcēbant. Callista manum ad eōs tetendit, et dē Eratosthene nārrāvit, ūnō ex suīs: ille magnitūdinem terrae numerāverat, cum baculō et umbrā.

"nōn bene dīxit," inquit Callista. "vērum invēnit. hīc nēmō sīc dīcit quōmodo tū dīcis. hīc virī quaerunt et numerant."

Octāviāna oculōs ad eam sustulit. "magister meus mē Homērum legere docuit," inquit, "et nunc Graeca intellegō."

"et hoc bonum est," inquit Callista, et nunc nōn impatiēns erat. "sed Rōmānī putant Graecōs scrībere, et Rōmānōs ex eīs bene loquī discere. hoc est schola vestra, nōn Mūsaeum. Homērus nōn est fīnis. Homērus initium est."

tum Tertius arcam in mēnsā posuit, sed eam nōn aperuit. "et nunc rēs nostra," inquit. "Callista, Poenī Lapidem quendam cēpērunt, apud Liparam, in bellō prīmō, cum nāvibus Cornēliī Asinae. quis eum posteā habēbat? et quō iit?"

Callista nihil dīxit. manus eius in volūmine cōnstitit, et ibi mānsit. Octāviāna hoc vīdit, et Bellātor quoque. deinde Callista volūmen dēposuit et ad angulum cubiculī iit, et nōn quaesīvit: locum iam sciēbat. ex mūrō duo fragmenta sustulit et in mēnsā posuit, ūnum prope alterum.

alterum Graecum erat, et litterae eius parvae et dēnsae erant. alterum Latīnum erat, et ignis ōlim partem eius tetigerat. neutrum integrum erat.

"haec duo habeō," inquit Callista. "Graecum dē Poenīs scrībit, Latīnum dē Rōmānīs. sed mox ad opus meum redīre dēbeō, quia ubi sōl cadit, custōdēs omnia claudunt." manum ad fenestram tetendit, et lūx in fenestrā iam rubra erat. "ūnum hodiē bene legere possumus. nōn duo."

 quod fragmentum Recentiī legunt?