fābula iam dēposita erat. custōs Recentiōs spectābat, et stilum nōn dēmīsit, sed nec scrīpsit nec eōs dīmīsit. hoc eī novum erat: hominēs ad portam rārō vērum dīcēbant. quid nunc facere dēbēbat? custōs nesciēbat.

tum vōx ē latere portae vēnit. iānua parva ibi aperta erat, et in eā fēmina iuvenis stābat, et multa volūmina sub bracchiō tenēbat, et digitī eius ātrī erant. diū ibi steterat, et verba vēra audīverat, et nōn rīdēbat. Recentiōs spectābat, et oculī eius attentī erant.

"vōs estis Recentiī," inquit, et nōn rogāvit. "Euphorbus mihi dē vōbīs scrīpsit, et bene scrīpsit."

"Euphorbus scrībit?" rogāvit Bellātor.

"male," inquit fēmina, "sed scrībit." deinde Tertium vīdit, et nunc paene rīsit. "Tertī. iterum?"

"Callista," inquit Tertius, et caput inclīnāvit. nihil aliud dīxit.

Callista pauca verba Graecē custōdī dīxit. custōs gradum rettulit, et stilum dēmīsit, et cēram clausit. deinde Callista ad Recentiōs rediit. "vērum ad portam dīxistis," inquit. "hoc rārum est, et mihi placet. venīte."

per iānuam parvam intrāvērunt, et post eam vestibulum erat. vestibulum tam magnum erat quam ātrium Rōmānum, sed nihil in eō Rōmānum erat. columnae Graecae tēctum tenēbant, et in mūrīs nūllae imāginēs maiōrum erant. ubi Rōmae larārium stat, hīc āra vēra stābat, et in eā sanguis vetus et āter erat. Bellātor āram spectāvit et gradum rettulit.

"Mūsīs," inquit Callista, et nihil plūs dē eā dīxit.

per portās cubiculōrum Recentiī librōs vidēbant, in mūrīs, ūnum super alterum, et inter librōs paucōs virōs. ūnus senex in angulō legēbat et nōn surrēxit. Callista celeriter ambulābat, et dum ambulat, loquēbātur, et volūmina sub bracchiō nōn dēmīsit.

"hoc est Mūsaeum," inquit. "domus Mūsārum, nōn bibliothēca. bibliothēca hīc est, sed Mūsaeum hominēs sunt. Ptolemaeus prīmus hunc locum fēcit, et rēgēs virōs doctōs hīc alēbant. deinde Caesar in hāc urbe pugnāvit, et ignis multōs librōs dēlēvit, et post illum diem Mūsaeum numquam idem fuit."

Callista ad Octāviānam sē vertit. "et puerī vestrī Rōmae prīmum apud grammaticum poētās Graecōs legunt, et deinde apud rhētorem dīcere discunt. utrumque hinc vēnit."

"magister meus Graecus erat," inquit Octāviāna.

"omnēs magistrī Graecī sunt," inquit Callista, "et omnēs Rōmānī hoc mihi dīcunt, et semper laetī."

ad iānuam cubiculī cōnstitit et volūmina in alterum bracchium mōvit. Tertius nihil dīxit, sed arcam sub bracchiō tenēbat, et Callista arcam breviter spectāvit.

"opus meum mē exspectat," inquit, "et diēs nōn longus est. sed ūnam rem vōbīs prius respondēbō, et bene, nōn breviter. ūnam. quid vultis?"

 quid Recentiī Callistam rogant?