Recentiī cum Tertiō viam lātam trānsiērunt et gradūs ascendērunt. sed ad portam nōn senex fessus sedēbat. iuvenis stābat, et cēram in manū tenēbat, et stilum. vestis eius pūra erat, et oculī eius omnēs hominēs in gradibus spectābant, ūnum post alterum.

Tertius paulum cōnstitit, sed nōn diū. deinde ad iuvenem iit et rīsit et Graecē loquī coepit. Octāviāna omnia intellegēbat. Bellātor nihil intellegēbat, sed rēctus stābat et dīves erat, quia Tertius hoc iusserat.

"salvē," inquit Tertius. "hī iuvenēs ex familiā nōbilī Rōmānā sunt. familia eōrum Mūsīs dōnum magnum dare vult, sed prīmum Mūsaeum vidēre."

custōs nōn rīsit. cēram aperuit et stilum sustulit. "quae familia?" rogāvit. "quod nōmen?"

Tertius ōs aperuit, sed Bellātor cēram et stilum vīderat et rem intellēxerat, et prīmus respondit, Latīnē et magnā vōce. "Caeciliī!" inquit. "Caeciliī Iūcundī! ex Pompeiīs!"

custōs Bellātōrem diū spectāvit. deinde Latīnē respondit, et Latīnē bene loquēbātur. "ex Pompeiīs," inquit. "Pompeiī sub cinere sunt. annō priōre."

Bellātor nihil plūs dīxit. Octāviāna ad eum nōn spectāvit. ambō Caecilium nōverant, et domum eius, et mēnsam, et rīsum. Bellātor oculōs dēmīsit, et iam nōn rēctus stābat.

Tertius rīsum nōn dēposuit. "familia nunc Rōmae habitat," inquit. "post Vesuvium. hoc fortūna fēcit."

"bene," inquit custōs. "et quis patrōnus vester in Mūsaeō est? quis vōs ad nōs mīsit? quis intus prō vōbīs dīcit? omnēs quī dōnum dant, haec dīcunt."

deinde exspectāvit. stilum super cēram tenēbat, et nihil scrīpsit. fidēs fābulae iam parva erat, et omnēs in gradibus hoc sciēbant: custōs, et Tertius, et Recentiī. rīsus Tertiī adhūc in ōre erat, sed nunc minor erat, et oculī eius ad Recentiōs iērunt.

 quid Recentiī agunt?