senex Aegyptius Recentiōs diū spectāvit, prīmum Octāviānam, deinde Bellātōrem. deinde loquī coepit, Graecē et lentē, et vōcem nōn sustulit, quamquam turba circum eum clāmābat. iuvenis post eum stābat et manūs in pectore tenēbat. Octāviāna verba senis intellegēbat, et ea Bellātōrī Latīnē reddēbat, paene eōdem tempore.

"magnam urbem vidētis," inquit senex, "et Graecam. sed ubi nunc hoc forum est, ōlim vīcus parvus erat. nōmen eius erat Rhacōtis, et nōs eum adhūc ita vocāmus."

tum in terrā sē dēmīsit, et digitō in pulvere viae trēs līneās dūxit: ūnam longam, deinde brevem, deinde brevissimam. Bellātor genua flexit et līneās spectāvit. turba circum eōs sē movēbat, sed nēmō in līneās pedem posuit.

"maiōrēs meī hīc habitābant ante Graecōs," inquit senex, et līneam longam tetigit. "rēgibus Aegyptiīs pecūniam dabant, et illī rēgēs antīquissimī erant. deinde Graecī vēnērunt." brevem līneam tetigit. "Ptolemaeus vēnit, et maiōrēs meī Ptolemaeīs pecūniam dabant. et nunc," inquit, et digitum in līneā brevissimā posuit, "Rōmānīs damus. Graecī herī vēnērunt. Rōmānī hodiē māne."

Bellātor līneam brevissimam spectāvit et frontem contrāxit. "Rōma tamen magna est," inquit, sed nōn magnā vōce.

tum vir in turbā aliquid Graecē clāmāvit dē Aegyptiīs et crocodīlīs, et multī rīsērunt. Octāviāna haec verba Bellātōrī nōn reddidit. senex nōn rīsit et nōn respexit. digitus eius in līneā longā mānsit, et līnea in pulvere manēbat.

"hodiē dē pretiō clāmāmus," inquit senex. "herī dē pretiō clāmābāmus. multōs diēs, multōs annōs, et semper īdem iūdex nōs audit, et semper Graecē. haec rēs nōn nova est. vōs sōlī novī estis."

deinde ab alterā parte forī virī cum baculīs vēnērunt, et turba eīs viam dedit. prīmus eōrum vestem bonam gerēbat et Graecē clāmābat: magistrātus forī erat. senex eum vīdit, et digitum ā līneā sustulit, et surrēxit. iuvenis senem spectāvit, sed senex nihil dīxit.

 quid Recentiī agunt?