Bellātor prīmus respondit, et magnā vōce, et dum respondet, in gradibus dēscendēbat.

"Ptolemaeus!" inquit. "rēx erat, rēx Aegyptī, et Mūsaeum ille fēcit. et in Mūsaeō elephantōs habēbat, multōs et magnōs. deinde Caesar vēnit et Mūsaeum incendit, quia..." Bellātor cōnstitit et cōgitāvit. "quia elephantōs timēbat."

Octāviāna vultum āvertit, et manum ad ōs posuit.

Tertius nōn cōnstitit. "Ptolemaeus vērus est," inquit, "et rēx erat, et Mūsaeum fēcit; sed in Mūsaeō virōs doctōs habēbat, nōn elephantōs, et illī ibi habitābant et librōs legēbant et scrībēbant, et bibliothēca, ubi librī sunt, pars Mūsaeī erat. Caesar quoque vērus est, quia ubi in hāc urbe pugnābat, ignis multōs librōs dēlēvit; sed elephantī causa nōn erant, et post illum diem Rōmānī hunc locum nōn magnā cūrā tenent."

Bellātor paulum cōgitāvit. "elephantōs tamen habēbat," inquit. "Ptolemaeus. hoc dīxī."

"in bellō," inquit Tertius, et nihil plūs dīxit.

ā domō Tertiī via angusta inter mūrōs altōs dēscendēbat, et post duōs angulōs in forum parvum exiit. hīc clāmor erat, et hīc turba. tabernae circum forum stābant, et in tabernīs merx omnis generis erat: pānis, fīcī, vestēs, chartae. sed nēmō emēbat et nēmō vendēbat, quia omnēs ad ūnam tabernam spectābant.

ante illam tabernam mercātor Graecus stābat, et contrā eum duo Aegyptiī. mercātor vestem pulchram gerēbat et manūs ad caelum tollēbat. Aegyptiī vestēs simplicēs gerēbant; alter senex erat, alter iuvenis. in mēnsā inter eōs sacculus iacēbat, et nēmō eum tangēbat.

mercātor Graecē clāmābat, et Aegyptiī quoque Graecē respondēbant: in hōc forō Graecē omnēs loquēbantur. Recentiī nōn omnia verba intellegēbant, sed rem intellegēbant: dē pretiō erat, et dē pecūniā, et dē fidē. et aliud quoque intellegēbant. Graecī et Aegyptiī iam multōs annōs in hāc urbe simul habitābant, sed nōn amīcī. Rōmānī novissimī vēnerant, et hoc omnēs in forō sciēbant.

Tertius nōn cōnstitit. per turbam ībat, ūnum gradum ante Recentiōs, et nōn respexit.

deinde iuvenis Aegyptius manum ad sacculum mōvit, et mercātor manum eius cēpit. quis prīmus pepulit? nēmō vīdit. mercātor in mēnsam cecidit, et mēnsa cecidit, et sacculus quoque, et pecūnia in viā iacēbat.

tum tumultus vērus incēpit. hominēs ad pecūniam currēbant, aliī ad mercātōrem, aliī ad Aegyptiōs, et turba subitō angusta facta est. impetus turbae Octāviānam in Bellātōrem pepulit, et Bellātōrem in mūrum. ubi Octāviāna caput iterum sustulit, Tertium nōn vīdit. nec ante eōs erat nec post eōs.

Recentiī sōlī erant. circum eōs hominēs clāmābant et manūs ubīque erant, sed nēmō eōs spectābat. haec rēs nōn erat rēs eōrum, et tamen in mediā rē stābant.

Octāviāna mercātōrem et senem spectābat. "sī aliquis eōs audit," inquit, "fortasse pugnam fīnīre possumus. Rōmae hoc saepe vīdī."

Bellātor bracchia iam extendēbat. "ego eōs prohibēre possum," inquit. "magnus sum, et illī parvī."

"et Tertius?" inquit Octāviāna, et ad viam ultrā turbam spectāvit. "sine Tertiō Mūsaeum nōn invenīmus, et ille nōs nōn exspectat."

 quid Recentiī agunt?