illa nāvis in fīne proeliī stābat, et nūlla nāvis Rōmāna ad eam ībat. magna erat, et in aquā humilis sedēbat, quia plēna erat. Duilius in alterā parte nāvis suae stābat et proelium spectābat; hoc igitur nōn audīvit.

"signa," inquit Bellātor. "spectā signa."

in puppī eius signa stābant, et signa Poenōrum nōn erant. in ūnō avis erat, et avis aurea erat, et sōl in eā lūcēbat.

Octāviāna nihil dīxit. Bellātor prīmus dīxit. "illa nostra sunt."

Tertius eōdem tempore chartam ē tunicā sustulit; eam nōn aperuit. Octāviāna manum in latere nāvis posuit et nāvem illam longē spectāvit, et dum loquitur eam nōn dīmīsit.

"Asina nāvēs suās omnēs āmīsit," inquit. "omnēs. Poenī nāvēs cēpērunt, et signa, et omnia quae in nāvibus erant."

"et lapis in nāve eius erat," inquit Bellātor.

Octāviāna eadem verba lentē dīxit. "lapis in nāve eius erat."

nēmō plūs dīxit. sonus proeliī longē erat, et prope eōs nihil sonābat.

"itaque Poenī eum habent," inquit Octāviāna. "iam habent. hodiē habent. et Rōmānī hoc nesciunt."

"et Rōmae," inquit Bellātor, "virī nōbilēs adhūc dīcunt: 'lapis nōs servat.'"

Tertius nihil statim dīxit. deinde chartam aperuit et eam diū spectāvit et nihil scrīpsit.

"ita vērō," inquit. "iam intellegō."

Recentiī eum spectāvērunt. Tertius digitum in chartā posuit, ubi Rōma erat. "ego semper rogābam: cūr Alexandrīa? lapis Rōmānus erat; Potentēs Rōmānī sunt. sed vōs modo mihi respondistis. lapis Rōmānus nōn erat. post hunc diem lapis Carthāginiēnsis fuit."

"et deinde Carthāgō vīcta est," inquit Octāviāna.

digitus eius ā Carthāgine ad Orientem iit. "bis vīcta est. et post bellum secundum Hannibal ex Āfricā fūgit et in Orientem iit. hominēs hoc dīcunt: 'lapidem sēcum tulit.' ego id nōn crēdēbam. nesciēbam enim: quōmodo lapis ad Hannibalem vēnit?"

Tertius chartam clausit. "nunc sciō."

deinde nāvis illa sē vertit. rēmī eius tandem sē mōvērunt, et nāvis ā proeliō abiit, et nūlla nāvis Rōmāna post eam iit. nūllus mīles Rōmānus eam vīdit; omnēs in nāvibus captīs erant.

Bellātor gradum fēcit, deinde cōnstitit. "post eam īre nōn possumus," inquit.

"nōn possumus," inquit Tertius. "illa nāvis iam abiit. abiit ante multōs annōs."

Recentiī eam spectāvērunt dum minor fit, et tandem eam vidēre nōn poterant. tum Octāviāna manum ā latere nāvis dīmīsit.

 perge.