"mōrēs maiōrum," inquit Octāviāna.

Duilius eam spectāvit et exspectāvit.

"hominēs tuī ante trēs mēnsēs in agrīs erant," inquit Octāviāna. "nunc in marī sunt, et hoc numquam anteā fēcērunt. sed Rōma saepe fēcit id quod anteā numquam fēcerat."

Octāviāna ad mīlitēs in mediā nāve respexit. "dīc eīs dē maiōribus suīs. illī quoque semel prīmī fuērunt."

Duilius nihil dīxit. deinde caput mōvit, semel, deinde iterum.

"Rōma semper viam invēnit," inquit.

"hoc pater tuus dīcēbat?" rogāvit Octāviāna.

Duilius nōn statim respondit. deinde: "saepe dīcēbat. ego eī nōn crēdēbam, quia pater meus multa dīcēbat."

deinde ad mīlitēs sē vertit. in mediā nāve stābant et eum spectābant, et nēmō sē mōvit. post eōs nāvēs Poenōrum nōn iam longē erant.

"audīte mē!" clāmāvit Duilius. vōx eius nunc alia erat, et magna, et trāns aquam ībat. "Poenī in marī nātī sunt. hoc vērum est. et vōs? vōs in agrīs nātī estis, et patrēs vestrī in agrīs, et ante eōs patrēs illōrum."

in mediā nāve nēmō iam ad Poenōs spectābat; omnēs Duilium spectābant. "et quid illī fēcērunt? terram cēpērunt quam nōn habēbant. urbem fēcērunt ubi urbs nōn erat. haec numquam anteā fēcerant, et tamen fēcērunt."

Duilius ad Poenōs oculōs vertit, deinde iterum ad suōs. "nēmō Rōmānus umquam in marī vīcit. hodiē aliquis prīmus erit."

deinde nōn clāmāvit. "pugnēmus."

nēmō respondit. nēmō clāmāvit. sed sonus rēmōrum mūtātus est: celerior factus est, et gravior.

Duilius ad Recentiōs rediit. manūs eius adhūc tremēbant.

"hoc satis erit," inquit. "aut nōn erit. mox sciēmus."

 perge.