Tertius surrēxit et ad fenestram iit.

fenestra angusta erat. per eam pars portūs erat: aqua ātra, et lūmina in nāvibus paucīs, et nāvēs aliae sine lūmine. longē trāns aquam ignis Pharī adhūc ārdēbat.

Tertius diū nihil dīxit. Recentiī quoque tacuērunt. extrā fenestram aliquis in viā canēbat, male, et deinde nōn canēbat.

deinde Tertius sē vertit. "vōs mē rogāvistis: 'quid Potentēs nunc agunt?' hoc prīmum rogāre nōn dēbēmus."

"quid prīmum?" rogāvit Octāviāna.

"quandō rēs prīmum mala facta est," inquit Tertius. "inter Potentēs et lapidem aliquid frāctum est, et hoc ōlim frāctum est, nōn hōc annō."

Octāviāna propius ad mēnsam vēnit. "et tū scīs quandō?"

"putō mē scīre." Tertius ad mēnsam rediit sed nōn sēdit. "bellum Pūnicum prīmum."

Bellātor caput sustulit. "bellum... quid?"

"Pūnicum," inquit Octāviāna. "contrā Carthāginem."

"sciō," inquit Bellātor.

Tertius eum nōn spectāvit. "Rōma tum lapidem habēbat. aut Rōmānī hoc crēdēbant: 'lapidem habēmus.' inter haec duo nihil interest, sī crēdunt."

"et deinde?" rogāvit Octāviāna.

Tertius ad eam sē vertit. "et deinde Rōmānī vīcērunt. et quia vīcērunt, hoc dīxērunt: 'lapis nōs servat.' et quia hoc dīxērunt, aliud nōn faciēbant."

"quid nōn faciēbant?" rogāvit Octāviāna.

Tertius manūs in mēnsā posuit et eās nōn mōvit. "nōn timēbant."

paulum tacuit.

"aliquid tē servat," inquit. "sī nescīs quōmodo tē servat, id tē nōn servat. id tē perdit."

nēmō statim respondit. Octāviāna tabulam suam sustulit et aliquid scrīpsit, et eam dēposuit.

"et hoc ad Alexandrīam quōmodo pertinet?" rogāvit Bellātor.

"Potentēs hoc sciunt," inquit Tertius. "itaque hīc nōn sōlum lapidem quaerunt. hominēs dē lapide fābulam nārrant: quid lapis Rōmae dedit, et quid Rōma sine eō facere nōn poterat. haec fābula in librīs est, et librī hīc sunt. quī fābulam tenet, hominēs tenet."

"itaque bibliothēca," inquit Octāviāna.

Tertius caput mōvit. "itaque bibliothēca."

Bellātor ad fenestram spectāvit. nihil ibi novum erat.

"vōs igitur duās rēs scīre dēbētis," inquit Tertius. "prīmum, quid Potentēs in Āfricā ēgērunt. secundum, quid Rōmānī in bellō prīmō ēgērunt, et quid dē sē crēdēbant."

oleum in lucernā minimum erat. Tertius eam nōn implēvit.

 quid Recentiī prīmum quaerunt?