Octāviāna prope Lūcrētiam stetit. Lūcrētia eam vīdit: serva erat, et servī sub cūrā nōbilium nōn sunt. tamen Octāviānam nōn dīmīsit. itaque Octāviāna prope mānsit, et tacuit, et audīvit.

Lūcrētia locūta est, paene sibi ipsī. "Sextus mihi iniūriam fēcit," inquit. "culpa nōn est mea; hoc sciō. sed nōn culpa mē movet. pudor mē movet, et nōmen meum.

"fēmina Rōmāna nōmen suum portat sīcut onus. nōmen meum nōn est meum sōlīus: est familiae, est marītī, est patris. id servāre dēbeō. melior est mors cum honōre quam vīta sine honōre."

Octāviāna nunc intellēxit. pudor nōn erat sōlum quod Lūcrētia in animō sentiēbat; erat etiam fāma et honor apud aliōs, rēs commūnis et nōn prīvāta. Lūcrētia huic iniūriae respondēre volēbat, et ūnō modō sōlum, ut putābat, respondēre poterat.

Lūcrētia tranquilla manēbat. cōnsilium iam cēpit. fēmina erat quae rem tōtam vīdit, et statuit.

 perge.