Titus Livius, Ab Urbe Condita 1.60.1–2
Tarquinius finds Rome's gates shut against him and goes into exile among the Etruscans, while the army welcomes Brutus as liberator and Sextus Tarquinius is killed at Gabii by those he had wronged.
Tier 1
Post haec res in castris nuntiati sunt, rex, metuens rem novam, pergeret Romam ad pacanda turba,
Brutus vertit viam suam ne in Tarquinium veniret, nam Brutus adventum Tarquinii senserat. Paene eodem tempore Brutus Ardeam venit, et Tarquinius Romam venit, diversis viis.
Portae clausae sunt Tarquinio et exsilium pronuntiatum est: laeta castra liberatorem urbis acceperunt et liberi regis ab eo loco exacti sunt.
Duo liberi patrem secuti sunt, qui in exsulatum inter Etruscos in Caere iverunt.
Sextus Tarquinius profectus est ad Gabios, tamquam in suum regnum, et interfectus est. Viri qui Sextum interfecerunt erant ultores antiquarum hostilitatum, quas rex ipse sibi caedibus et rapinis (with murders and rapes) incitaverat.
Tier 2
Nuntiis harum rerum perlatis in castra, rex trepidus cum re nova pergeret Romam ad comprimendos motus,
Brutus flexit viam ne obvius fieret – senserat enim adventum – eodemque fere tempore, Brutus Ardeam, Tarquinius Romam venerunt diversis itineribus.
Portae clausae Tarquinio exsiliumque indictum (est): laeta castra liberatorem urbis acceperunt liberique regis exacti inde.
Duo patrem secuti sunt, qui in exsulatum Caere Etruscos ierunt.
Sextus Tarquinius profectus Gabios, tamquam in suum regnum, interfectus est ab ultoribus veterum simultatium, quas ipse sibi caedibus rapinisque conciverat.
Segmented Reader
Harum rerum nuntiis in castra perlatis
cum re nova trepidus
rex pergeret Romam
ad comprimendos motus,
flexit viam Brutus
—senserat enim adventum—
ne obvius fieret;
eodemque fere tempore,
diversis itineribus,
Brutus Ardeam, Tarquinius Romam venerunt.
Tarquinio clausae portae
exsiliumque indictum:
liberatorem urbis laeta castra accepere,
exactique inde liberi regis.
Duo patrem secuti sunt
qui exsulatum Caere in Etruscos ierunt.
Sex. Tarquinius Gabios
tamquam in suum regnum
profectus
ab ultoribus veterum simultatium,
quas sibi ipse caedibus rapinisque concierat,
est interfectus.
Liber Ipse
Harum rerum nuntiis in castra perlatis cum re nova trepidus rex pergeret Romam ad comprimendos motus, flexit viam Brutus—senserat enim adventum—ne obvius fieret; eodemque fere tempore, diversis itineribus, Brutus Ardeam, Tarquinius Romam venerunt. Tarquinio clausae portae exsiliumque indictum: liberatorem urbis laeta castra accepere, exactique inde liberi regis. Duo patrem secuti sunt qui exsulatum Caere in Etruscos ierunt. Sex. Tarquinius Gabios tamquam in suum regnum profectus ab ultoribus veterum simultatium, quas sibi ipse caedibus rapinisque concierat, est interfectus.
Written by Robert Amstutz
