P. Ovidius Naso, Metamorphoses 8.711–724
The tale comes to its close and its point: the final metamorphosis, the local wonder shown 'to this day,' and the moral with which the passage ends, the frame-narrator Lelex stepping forward in his own voice.
Tier 1
deī vōta fēcērunt. Baucis et Philemon templum servābant dum vīvēbant. annōs multōs vīxērunt et senēs factī sunt.
ōlim ante gradūs sacrōs stābant et cāsūs locī narrābant. tum Baucis vīdit Philemonem folia habēre. Philemon vīdit Baucidem folia habēre.
super capita eōrum rāmī crēscēbant. dum licet, mūtua verba dīcunt. simul 'valē, ō coniūnx' dīcunt; simul cortex ōra eōrum tegit.
hominēs illīus locī adhūc ostendunt duōs truncōs vīcīnōs, dē geminō corpore factōs. senēs nōn vānī haec mihi narrāvērunt; ipse vīdī serta dē rāmīs pendentia, et nova serta posuī et dīxī: 'quōs dī cūrant, deī sint, et quī deōs coluērunt, colantur.'
Tier 2
vōta fidēs sequitur: templum tuēbantur dōnec vīta data est. annīs aevōque solūtī, ante gradūs sacrōs forte stābant et cāsūs locī narrābant. tum Baucis cōnspexit Philemonem frondēre, et Philemon senior cōnspexit Baucidem frondēre.
iamque rāmī super geminōs vultūs crēscēbant. dum licuit, mūtua dicta reddēbant. simul 'valē, ō coniūnx' dīxērunt; simul abdita ōra frutex tēxit.
incolae locī adhūc ibi ostendunt vīcīnōs truncōs dē geminō corpore factōs. haec mihi senēs nōn vānī narrāvērunt (nec causa erat cūr fallere vellent); equidem ipse vīdī serta super rāmōs pendentia, et recentia serta pōnēns dīxī: 'cūra deōrum dī sint, et quī coluērunt, colantur.'
Tier 3
vōta fidēs sequitur: templī tūtēla fuērunt, dōnec vīta data est. annīs aevōque solūtī, cum ante gradūs sacrōs forte stārent locīque cāsūs narrārent, Baucis cōnspexit Philemōna frondēre, [et] senior Philemon [cōnspexit] Baucida frondēre.
iamque cacūmine super geminōs vultūs crēscente, mūtua dicta dum licuit reddēbant, et 'valē, ō coniūnx' dīxērunt simul; simul frutex abdita ōra tēxit.
Thyneius incola illīc adhūc ostendit vīcīnōs truncōs dē geminō corpore. haec mihi senēs nōn vānī narrāvērunt (neque erat cūr fallere vellent); equidem pendentia super rāmōs serta vīdī, et recentia pōnēns dīxī: 'cūra deum dī sint, et quī coluērunt, colantur.'
Tier 4 - Carmen Ipsum
- vōta fidēs sequitur: templī tūtēla fuēre,
- dōnec vīta data est; annīs aevōque solūtī
- ante gradūs sacrōs cum stārent forte locīque
- narrārent cāsūs, frondēre Philemōna Baucis,
- Baucida cōnspexit senior frondēre Philemon.
- iamque super geminōs crēscente cacūmine vultūs
- mūtua, dum licuit, reddēbant dicta 'valē'que
- 'ō coniūnx' dīxēre simul, simul abdita tēxit
- ōra frutex: ostendit adhūc Thyneius illīc
- incola dē geminō vīcīnōs corpore truncōs.
- haec mihi nōn vānī (neque erat, cūr fallere vellent)
- narrāvēre senēs; equidem pendentia vīdī
- serta super rāmōs pōnēnsque recentia dīxī:
- 'cūra deum dī sint, et, quī coluēre, colantur.'