P. Ovidius Naso, Metamorphoses 8.654–678
The description continues at the table itself and the courses of a modest country meal, from the couch and its covering through to a second course of fruit. A passage built almost wholly of homely, concrete detail.
Tier 1
intereā dī et hominēs colloquēbantur. Baucis lectum parāvit. supra lectum vestēs posuit, quās in diēbus fēstīs sōlēbat pōnere. illae vestēs vetustae et vīlēs erant, sed lectō nōn indignae.
tum dī accubuērunt. Baucis senex et tremēns mēnsam posuit. sed ūnus pēs mēnsae brevior erat. Baucis testam sub pede posuit, et mēnsa aequa facta est. menta virēns mēnsam tersit.
tum cibōs posuit: olīvās bicolōrēs, et corna autumnālia in vīnō condita, et intuba, et rādīcēs, et cāseum, et ōva leviter in cinere versāta. omnia in vāsīs fictilibus erant. tum crātēr quoque in mēnsā erat. pōcula erant ex lignō facta.
parva mora erat, et cibī calidī ē focō vēnērunt. tum vīnum (nōn vetus) reportātum est. paulum cibī remōtī sunt et secunda mēnsa apposita est: nucēs, fīcūs, palmae, prūna, māla in canistrīs, ūvae dē vītibus purpureīs collēctae.
in mediō favus candidus erat. super omnia vultūs bonī accessērunt et voluntās nōn iners nec pauper.
Tier 2
intereā dī et hominēs sermōnibus mediās hōrās fefellērunt. Baucis torum dē mollī fluminis ulvā concussit et in lectō imposuit; lectus ex spondā pedibusque salignīs erat. vestibus torum vēlāvit, quās nōn nisi tempore fēstō sternere cōnsuēverant; sed et haec vestis vīlis et vetus erat, lectō salignō nōn indignanda.
tum dī accubuērunt. anus succincta et tremēns mēnsam posuit; sed mēnsae pēs tertius impar erat. testa parem fēcit: postquam testa subdita clīvum sustulit, menta virēns aequātam mēnsam tersit.
hīc bicolor olīva pōnitur, et corna autumnālia in liquidā faece condita, et intuba, et rādīx, et lactis massa coācta, et ōva nōn ācrī favillā leviter versāta, omnia in vāsīs fictilibus. post haec crātēr quoque ex eādem terrā cōctā stetit, et pōcula ex fāgō facta, quā cava sunt cērīs flāventibus illita.
parva mora est, et focī calentēs epulās mīsērunt. vīna nōn longae senectae rūrsus referuntur, et paulum sēducta locum dant mēnsīs secundīs: hīc nucēs, hīc rūgōsīs palmīs caricae mixtae sunt, et prūna, et māla redolentia in patulīs canistrīs, et ūvae dē vītibus purpureīs collēctae.
in mediō candidus favus est. super omnia vultūs bonī accessērunt et voluntās nec iners nec pauper.
Tier 3
intereā [dī et hospitēs] sermōnibus mediās hōrās fallunt, et torum dē mollī fluminis ulvā concutiunt, [torum] impositum lectō spondā pedibusque salignīs. vestibus hunc [torum] vēlant, quās nōn nisi tempore fēstō sternere cōnsuēverant; sed et haec vestis et vīlis et vetus erat, lectō salignō nōn indignanda.
accubuērunt deī. anus succincta tremēnsque mēnsam pōnit, sed mēnsae erat pēs tertius impar: testa parem fēcit; quae [testa] postquam subdita clīvum sustulit, [mēnsam] aequātam virentēs mentae tersēre. hīc bicolor bāca sincērae Mīnervae pōnitur, et corna autumnālia in liquidā faece condita, et intuba et rādīx et massa lactis coāctī, et ōva nōn ācrī favillā leviter versāta, omnia [in vāsīs] fictilibus. post haec crātēr ex eōdem argentō caelātus sistitur, et pōcula fāgō fabricāta, quā cava sunt cērīs flāventibus illita.
parva mora est, et focī calentēs epulās mīsērunt. vīna nec longae senectae rūrsus referuntur dantque locum mēnsīs paulum sēducta secundīs: hīc nux, hīc rūgōsīs palmīs carica mixta est, et prūna, et māla redolentia in patulīs canistrīs, et ūvae dē vītibus purpureīs collēctae. in mediō candidus favus est. super omnia vultūs bonī accessērunt nec voluntās iners pauperque.
Tier 4 - Carmen Ipsum
- intereā mediās fallunt sermōnibus hōrās
- concutiuntque torum dē mollī fluminis ulvā
- impositum lectō spondā pedibusque salignīs.
- vestibus hunc vēlant, quās nōn nisi tempore fēstō
- sternere cōnsuērant, sed et haec vīlisque vetusque
- vestis erat, lectō nōn indignanda salignō.
- accubuēre deī. mēnsam succincta tremēnsque
- pōnit anus, mēnsae sed erat pēs tertius impar:
- testa parem fēcit; quae postquam subdita clīvum
- sustulit, aequātam mentae tersēre virentēs.
- pōnitur hīc bicolor sincērae bāca Mīnervae
- conditaque in liquidā corna autumnālia faece
- intibaque et rādīx et lactis massa coāctī
- ōvaque nōn ācrī leviter versāta favillā,
- omnia fictilibus. post haec caelātus eōdem
- sistitur argentō crātēr fabricātaque fāgō
- pōcula, quā cava sunt, flāventibus illita cērīs;
- parva mora est, epulāsque focī mīsēre calentēs,
- nec longae rūrsus referuntur vīna senectae
- dantque locum mēnsīs paulum sēducta secundīs:
- hīc nux, hīc mixta est rūgōsīs carica palmīs
- prūnaque et in patulīs redolentia māla canistrīs
- et dē purpureīs collēctae vītibus ūvae,
- candidus in mediō favus est; super omnia vultūs
- accessēre bonī nec iners pauperque voluntās.