P. Ovidius Naso, Metamorphoses 1.490–511
With the gods' quarrel behind us, the god himself becomes the subject. The passage runs through two similes of fire, a catalogue of the nymph's appearance, and the first of Apollo's direct appeals to her in flight.
Tier 1
Apollō Daphnem amat et eam in mātrimōnium dūcere cupit. Apollō id quod cupit etiam spērat. etiam ōrācula sua eum fallunt. sīcut stipula ārida celeriter ārdet, ita Apollō amōre ārdēbat. Apollō tōtō pectore ārdēbat. amōrem suum sterilem nūtrīvit. semper spērābat.
Apollō capillōs Daphnae vīdit. capillī sine ōrnāmentīs erant et dē collō pendēbant. Apollō dīxit: 'capillī Daphnae sine ōrdine pulchrī sunt. cum ōrdine etiam pulchriōrēs erunt!' Apollō oculōs eius vīdit; oculī similēs sīderibus erant. Apollō ōs eius vīdit; nōn satis est ōs vidēre. Apollō digitōs, manūs, bracchia laudat. lacertī eius nūdī sunt. Apollō putat: 'sī aliae partēs corporis cēlātae sunt, illae meliōrēs sunt.'
Daphnē fūgit celerius quam ventus levis. Apollō eam revocāvit, sed Daphnē nōn cōnstitit. Apollō clāmāvit: 'nympha, ōrō tē, manē! ego nōn sum hostis. agna lupum sīc fugit, cerva leōnem sīc fugit, columbae aquilam sīc fugiunt. omnia animālia hostēs suōs fugiunt. sed amor mē cōgit tē sequī. mē miserum! cavē, nōlī cadere! crūra tua pulchra sunt. spīnae acūtae ea nōn dēbent vulnerāre. ego nōlō esse causa dolōris tibi. via aspera est. curre lentius, ōrō; ego quoque lentius sequar.'
Tier 2
Phoebus Daphnēn amat, et conūbia Daphnēs vīsae cupit, et quod cupit, spērat; sua ōrācula illum fallunt. utque levēs stipulae ārdent postquam aristae dēmptae sunt, ut saepēs ārdent facibus, quās forte viātor vel nimis admōvit vel iam sub lūce relīquit, sīc deus in flammās abiit, sīc tōtō pectore ūritur et amōrem sterilem spērandō nūtrit.
spectat capillōs inōrnātōs in collō Daphnēs, et ait, 'quid, sī comantur?' videt oculōs īgne micantēs, sīderibus similēs; videt ōscula, sed vidēre eam nōn satis est; laudat digitōs, manūs, bracchia, lacertōs nūdōs plūs mediā parte; sī aliae partēs cēlātae sunt, illae meliōrēs sunt secundum eum.
illa fugit ōcior aurā levī, neque resistit cum Apollō eam revocat: 'nympha Pēnēia, precor, manē! nōn īnsequor tamquam hostis; nympha, manē! sīc agna lupum, sīc cerva leōnem, sīc columbae aquilam fugiunt et pennae trepidant, sīc omnia animālia hostēs suōs fugiunt. amor est causa sequendī mihi! mē miserum! nōlī prōna cadere! spīnae nōn dēbent crūra tua laedere! ego nōlō esse causa dolōris tibi! loca, quā properās, aspera sunt: ōrō, curre moderātius et inhibē fugam; ego ipse moderātius īnsequar.'
Tier 3
Phoebus amat, cupitque conūbia Daphnēs vīsae, quodque cupit, spērat, suaque ōrācula illum fallunt; utque levēs stipulae adolentur aristīs dēmptīs, ut saepēs ārdent facibus, quās forte viātor vel nimis admōvit vel iam sub lūce relīquit, sīc deus in flammās abiit, sīc tōtō pectore ūritur et amōrem sterilem spērandō nūtrit. spectat capillōs inōrnātōs collō pendēre, et 'quid, sī comantur?' ait. videt oculōs īgne micantēs sīderibus similēs, videt ōscula, quae nōn est satis vīdisse; laudat digitōs manūsque bracchiaque et lacertōs nūdōs plūs mediā parte; sī qua latent, meliōra putat. illa fugit ōcior aurā levī, neque resistit ad haec verba [Apollinis] revocantis: 'nympha Pēnēia, precor, manē! nōn īnsequor hostis; nympha, manē! sīc agna lupum, sīc cerva leōnem, sīc aquilam pennā trepidante columbae fugiunt, [sīc] quaeque hostēs suōs: amor est mihi causa sequendī! mē miserum! nē cadās prōna, neve sentēs notent crūra indigna laedī, et sim tibi causa dolōris! loca, quā properās, aspera sunt: moderātius, ōrō, curre fugamque inhibē; ipse moderātius īnsequar.'
Tier 4 - Carmen Ipsum
- Phoebus amat vīsaeque cupit cōnūbia Daphnēs,
- quodque cupit, spērat, suaque illum ōrācula fallunt,
- utque levēs stipulae dēmptīs adolentur aristīs,
- ut facibus saepēs ārdent, quās forte viātor
- vel nimis admōvit vel iam sub lūce relīquit,
- sīc deus in flammās abiit, sīc pectore tōtō
- ūritur et sterilem spērandō nūtrit amōrem.
- spectat inōrnātōs collō pendēre capillōs
- et 'quid, sī comantur?' ait. videt īgne micantēs
- sīderibus similēs oculōs, videt ōscula, quae nōn
- est vīdisse satis; laudat digitōsque manūsque
- bracchiaque et nūdōs mediā plūs parte lacertōs;
- sī qua latent, meliōra putat. fugit ōcior aurā
- illa levī neque ad haec revocantis verba resistit:
- 'nympha, precor, Pēneī, manē! nōn īnsequor hostis;
- nympha, manē! sīc agna lupum, sīc cerva leōnem,
- sīc aquilam pennā fugiunt trepidante columbae,
- hostēs quaeque suōs: amor est mihi causa sequendī!
- mē miserum! nē prōna cadās indignave laedī
- crūra notent sentēs et sim tibi causa dolōris!
- aspera, quā properās, loca sunt: moderātius, ōrō,
- curre fugamque inhibē, moderātius īnsequar ipse.'
