Carmina Ratisponēnsia, Carmen 46
The Carmina Ratisponēnsia are an eleventh-century collection of Latin verse exchanged among scholars and clerics at Regensburg. In this poem, the speaker chides a friend nicknamed “Fortis” for failing to answer his verses, turning the friend's name and his rusty arms into a sustained joke about cowardice and neglect.
Tier 1
ō amīce, vāna est tua fidēs. amor tuus nōn est aeternus. quī tibi nōmen "Fortis" dedit, omen āmīsit. nōmen tuum nōn prōdest, sī honōrem nōn retinēs. nōmen "Fortis" eōs decet quī fortia faciunt. tū igitur nōn "Fortis" es, sed "Mollis". iūre igitur tē "Mollem" iam vocō.
nunc breviter dīcam. tē enim culpāre volō. ego tibi versūs bonōs et bene factōs mīsī. tū tamen mihi nōn rescrīpsistī. tū dīxistī: "turbātiō rēgnī mihi rescrībere vetuit." sed haec excūsātiō falsa est. hoc nōvum vitium tuum est. multa enim vitia anteā habuistī.
tū sōlus huic morbō medērī potuistī. arma tamen tua tē nōn iūvērunt. lōrīca pectus tuum nōn prōtēxit, quia mollis es. gladius enim tuus vetus est et male cūrātus. etsī gladius hostem percussit, hostis vulnus nōn accēpit. fortasse manus tua scūtum aptum portāre nōn potest. dextra enim tua, ut putō, manus virī timidī est. timidō virō tālī scūtum convenit.
sed forsitan dīcis: "nūntium nōn habuī." respondeō: illa fēmina quae tibi mea scrīpta dedit, tua scrīpta mihi quoque ferre potuit. sed tū rescrībere nōn voluistī. fortasse etiam scrībere nōn potuistī.
Tier 2
vāna est tibi fidēs; amor tuus nōn est perpetuus. quī nōmen "Fortis" tibi iūnxit, omen perdidit. quid prōdest nōmen, sī honōrem nōn retinēbis? tālī nōmine clārī erunt eī quī fortia quaerunt. tū potius "Mollis" iam iūre vocāris.
nunc breviter dīcam cūr ita haec aenigmata solvam. cum tibi versūs ratiōne bene factōs mīsī, tū nōn cūrāvistī mihi dignum responsum reddere; sed turbātiō rēgnī tē rescrībere vetuit, ut dīxistī. hoc enim vitium est aliud post culpās tuās priōrēs.
tū sōlus huic pestī medērī potuistī. lōrīca tamen pectus tuum ineptum nōn prōtēxit. gladius enim tuus, multā ferrūgine tēctus, etsī hostem percussit, sine vulnere mānsit. mīror etiam: potestne manus tua scūtum aptum ferre? dextra enim tua, ut putō, virō timidō convenit.
sed forsitan dīcis: "nūllus mihi nūntius aderat." respondeō: ea fēmina quae tibi mea scrīpta porrēxit, tua mihi ferret, sī mittere vellēs, vel sī compōnere scīrēs.
Tier 3
tibi vāna fidēs est, dīlēctiō nōn est perpes; quī “Fortis” nōmen tibi iūnxit, omen perdidit. quid prōdest nōmen, sī honōrem nōn retinēbis? quī fortia quaerunt, tālī nōmine fulgēbunt. tū potius “Mollis” amodo iūre sīs vocātus.
nunc breviter dīcam cūr sīc aenigmata solvam. cum tibi versiculōs ratiōne polītōs mīsī, nōn cūrāstī dignum responsum mihi reddere, sed “turbātiō rēgnī” mihi rescrībī vetuit. istud nempe vitium [est] successiō tuae culpae.
tū sōlus huic pestī medicārī potuissēs, nec lōrīca tuum pectus ineptum prōtēxit; ēnsis namque tuus, multā ferrūgine tēctus, etsī hostem percussit, sine vulnere mānsit. at mīror clipeum aptum quem tua manus ferret. [est] dextra timidī, reor, nam hoc bene virō convenit.
sed forsan dīcis: “omnis nūntius mihi deerat.” [ea] quae mea scrīpta tibi porrēxit, tua mihi ferret, sī mittere vellēs, vel sī compōnere scīrēs.
Tier 4 - Carmen Ipsum
- est tibi vāna fidēs, nōn est dīlēctiō perpes;
- quī “Fortis” nōmen tibi iūnxit, perdidit omen.
- quid prōdest nōmen, sī nōn retinēbis honōrem?
- nōmine fulgēbunt tālī quī fortia quaerunt.
- tū “Mollis” potius sīs amodo iūre vocātus.
- nunc breviter dīcam cūr sīc aenigmata solvam.
- cum tibi versiculōs ratiōne polītōs mīsī,
- nōn mihi responsum cūrāstī reddere dignum,
- sed mihi rescrībī vetuit “turbātiō rēgnī.”
- istud nempe tuae vitium successiō culpae.
- tū sōlus pestī potuissēs huic medicārī,
- nec lōrīca tuum pectus prōtēxit ineptum;
- ēnsis namque tuus multā ferrūgine tēctus
- etsī percussit hostem, sine vulnere mānsit.
- at mīror clipeum tua quae ferret manus aptum.
- dextra, reor, timidō nam convenit hoc bene virō.
- sed forsan dīcis: “deerat mihi nūntius omnis.”
- quae tibi porrēxit mea scrīpta, tua mihi ferret,
- mittere sī vellēs, vel sī compōnere scīrēs.
Tier 4 - Carmen Ipsum (AP Core Vocabulary)
- est tibi vāna fidēs, nōn est dīlēctiō perpes;
- quī “Fortis” nōmen tibi iūnxit, perdidit omen.
- quid prōdest nōmen, sī nōn retinēbis honōrem?
- nōmine fulgēbunt tālī quī fortia quaerunt.
- tū “Mollis” potius sīs amodo iūre vocātus.
- nunc breviter dīcam cūr sīc aenigmata solvam.
- cum tibi versiculōs ratiōne polītōs mīsī,
- nōn mihi responsum cūrāstī reddere dignum,
- sed mihi rescrībī vetuit “turbātiō rēgnī.”
- istud nempe tuae vitium successiō culpae.
- tū sōlus pestī potuissēs huic medicārī,
- nec lōrīca tuum pectus prōtēxit ineptum;
- ēnsis namque tuus multā ferrūgine tēctus
- etsī percussit hostem, sine vulnere mānsit.
- at mīror clipeum tua quae ferret manus aptum.
- dextra, reor, timidō nam convenit hoc bene virō.
- sed forsan dīcis: “deerat mihi nūntius omnis.”
- quae tibi porrēxit mea scrīpta, tua mihi ferret,
- mittere sī vellēs, vel sī compōnere scīrēs.