Titus Livius, Ab Urbe Condita [2.13.1-5]
Livy describes how Gaius Mucius is released and escorted back to Rome by Porsenna's ambassadors bearing peace terms, and how Mucius is honored by the Roman Senate with a grant of land and his famous cognomen "Scaevola."
Tier 1
Legati Mucium ad Romam secuti sunt. Postea cognomen 'Scaevola' Mucio datum erat quia Mucius non manum dextram iam habuit.
Et casus primi impeti, a quo nihil praeter errorem Mucii se protexisset
et certamen subeundum, tam moverat Porsennam ut Porsenna libenter mitteret condiciones pacis Romanis.
Frustra Porsenna addidit condicionem de Tarquiniis restituendis in regnum quia Porsenna non potuerat dicere Tarquiniis "minime." Porsenna scivit Romanos id negatum esse sibi.
Porsenna imperavit condicionem de restituendo agro Veientibus. Porsenna imperavit Romanos dare obsides ei si Romani vellent Porsennam deducere exercitum ab Ianiculo.
Patres Romani agrum trans Tiberim C. Mucio causa virtutis dederunt.
Tier 2
legati a Porsenna Romam secuti sunt Mucium dimissum, cui postea cognomen inditum est Scaevolae a clade dextrae.
et casus primi periculi, a quo nihil praeter errorem insidiatoris se texisset,
et dimicatio subeunda, totiens quot coniurati superessent, adeo moverat eum ut ultor (libenter) Rex Porsenna ferret condiciones pacis Romanis.
iactatum in condicionibus nequiquam (frustra) de Tarquiniis restituendis in regnum,
magis quia ipse id negare Tarquiniis nequiverat (non potuerat) quam quod ignoraret id negatum iri sibi ab Romanis.
condicio de agro restituendo Veientibus impetratum est ab Porsenna, necessitas dandi obsides expressa est ex Romanis, si Romani vellent praesidium deduci Ianiculo.
pace composita his condicionibus, Porsenna deducit exercitum ab Ianiculo et agro Romano excessit.
patres dedere (dederunt) dono C. Mucio, causa virtutis, agrum trans Tiberim, quae postea Mucia prata apellata sunt.
Segmented Reader
Mucium dimissum,
cui postea Scaevolae
a clade dextrae manus
cognomen inditum,
legati a Porsenna Romam secuti sunt;
adeo moverat eum
et primi periculi casus,
a quo nihil se praeter errorem insidiatoris texisset,
et subeunda dimicatio totiens quot coniurati superessent,
ut pacis condiciones ultro ferret Romanis.
Iactatum in condicionibus nequiquam
de Tarquiniis in regnum restituendis,
magis quia id negare ipse nequiverat Tarquiniis
quam quod negatum iri sibi ab Romanis ignoraret.
De agro Veientibus restituendo impetratum,
expressaque necessitas obsides dandi Romanis,
si Ianiculo praesidium deduci vellent.
His condicionibus composita pace,
exercitum ab Ianiculo deduxit Porsenna
et agro Romano excessit.
Patres C. Mucio
virtutis causa
trans Tiberim agrum dono dedere,
quae postea sunt Mucia prata appellata.
Tier 3 - Liber Ipse
Mucium dimissum, cui postea Scaevolae a clade dextrae manus cognomen inditum, legati a Porsenna Romam secuti sunt; adeo moverat eum et primi periculi casus, a quo nihil se praeter errorem insidiatoris texisset, et subeunda dimicatio totiens quot coniurati superessent, ut pacis condiciones ultro ferret Romanis. Iactatum in condicionibus nequiquam de Tarquiniis in regnum restituendis, magis quia id negare ipse nequiverat Tarquiniis quam quod negatum iri sibi ab Romanis ignoraret. De agro Veientibus restituendo impetratum, expressaque necessitas obsides dandi Romanis, si Ianiculo praesidium deduci vellent. His condicionibus composita pace, exercitum ab Ianiculo deduxit Porsenna et agro Romano excessit. Patres C. Mucio virtutis causa trans Tiberim agrum dono dedere, quae postea sunt Mucia prata appellata.
Written by Robert Amstutz