Marcus Tullius Cicero, Pro Caelio [33]
Cicero says that he has to ask Clodia which way he should question her. Shall he be the stern old censorious figure of Claudius, or should he treat her more mercifully. He then starts asking her questions as Claudius might to make her take partial blame for any of the actions that she accuses Caelius of.
Tier 1
sed primum quaeram ex Clodia si praefert me esse severum et gravem et similem antiquo viro, aut praefert me esse mitem ei.
si praefert severum, necesse est mihi vocare aliquem ab inferis, ex viris barbatis,
non similis viris barbis parvis qui Clodiam delectant sed persona horrida quam in statuis antiquis et imaginibus videmus,
qui obiurget (who might scold) feminam et qui loquatur pro me ne ista irata me sit.
est unus vir ex familia Clodiae, Appius Claudius Caecus, vir qui videre non potest;
cui Clodiam spectare non dolet quod Claudius non videre potest.
qui certe, si apparuerit, loquetur sic:
'femina, cur tu es nimis prope Caelium? quid est inter te et Caelium? placetne tibi homo adulescentulus? cur vir alienus tecum est?
aut esne tam familiaris fuisti Caelio ut pecuniam ei dares, aut tam inimica ut venenum timeres?
non scis patrem tuum, et eius frater eius, et pater eorum, et pater eius etc. omnes consules fuisse;
Tier 2
sed tamen prius quaeram ex ipsa utrum me agere secum severe et graviter et prisce malit, an remisse et leniter et urbane.
si illo austero more ac modo, aliquis excitandus est mihi ab inferis, ex barbatis illis,
non barbula qua ista delectatur sed illa horrida quam in statuis antiquis atque imaginibus videmus,
qui obiurget mulierem et qui loquatur pro me ne ista forte mihi suscenseat.
aliquis exsistat igitur ex hac familia ipsa ac potissimum Caecus ille;
qui enim istam non videbit minimum dolorem capiet.
qui profecto, si exstiterit, sic aget ac sic loquetur:
'mulier, quid tibi cum Caelio, quid cum homine adulescentulo, quid cum alieno?
aut cur tam familiaris fuisti ut aurum commodares, aut tam inimica ut venenum timeres?
non videras patrem tuum, non patruum, non avum, non proavum, non abavum, non atavum audieras consules fuisse;
Segmented Reader
sed tamen ex ipsa quaeram prius
utrum me secum
severe et graviter et prisce
agere malit,
an remisse
et leniter et urbane.
si illo austero more ac modo,
aliquis mihi
ab inferis
excitandus est
ex barbatis illis,
non hac barbula
qua ista delectatur
sed illa horrida
quam in statuis antiquis
atque imaginibus videmus,
qui obiurget mulierem
et qui pro me loquatur
ne mihi ista forte suscenseat.
exsistat igitur
ex hac ipsa familia
aliquis ac potissimum Caecus ille;
minimum enim dolorem capiet
qui istam non videbit.
qui profecto,
si exstiterit,
sic aget ac sic loquetur:
'mulier, quid tibi cum Caelio,
quid cum homine adulescentulo,
quid cum alieno?
cur aut tam familiaris fuisti
ut aurum commodares,
aut tam inimica
ut venenum timeres?
non patrem tuum videras,
non patruum,
non avum,
non proavum,
non abavum,
non atavum
audieras consules fuisse;
Tier 3 - Liber Ipse
sed tamen ex ipsa quaeram prius utrum me secum severe et graviter et prisce agere malit, an remisse et leniter et urbane. si illo austero more ac modo, aliquis mihi ab inferis excitandus est ex barbatis illis, non hac barbula qua ista delectatur sed illa horrida quam in statuis antiquis atque imaginibus videmus, qui obiurget mulierem et qui pro me loquatur ne mihi ista forte suscenseat. exsistat igitur ex hac ipsa familia aliquis ac potissimum Caecus ille; minimum enim dolorem capiet qui istam non videbit. qui profecto, si exstiterit, sic aget ac sic loquetur: 'mulier, quid tibi cum Caelio, quid cum homine adulescentulo, quid cum alieno? cur aut tam familiaris fuisti ut aurum commodares, aut tam inimica ut venenum timeres? non patrem tuum videras, non patruum, non avum, non proavum, non abavum, non atavum audieras consules fuisse;
Written by Robert Amstutz