C. Valerius Catullus, Carmen 64.215–237
Aegeus's farewell speech to Theseus begins. The aged father invokes Minerva (here named by her cult site at Itonus) and gives his son a set of instructions concerning the sails of the returning ship.
Tier 1
"ō fīlī mī! tū mihi dulcior es quam longa vīta. ō fīlī ūnice! ego cōgor tē in cāsūs dubiōs dīmittere. tū modo mihi redditus es, in extrēmā aetāte meā.
fortūna mihi adversa est. virtūs tua fortis est. tū ā mē discēdis, etiamsī ego nōlō. oculī meī fessī sunt. ego vultum tuum cārum nōndum satis vīdī.
ego tē nōn cum gaudiō mittō. ego sīgna laeta in nāve tuā nōn pōnam. prīmum verba dolōris ē mente meā effundam. comam meam albam terrā et cinere spargam.
deinde vēla nigra in nāve tuā pōnam. vēla nigra dolōrem meum mōnstrābunt.
Minerva dea sāncta familiam nostram et patriam nostram dēfendit. sī Minerva tibi concēdet ut Minōtaurum interficiās, ergō hoc memoriā tenē.
cum nāvis tua ad montēs nostrōs veniet, nautae vestēs nigrās ē vēlīs in nāve dēpōnant. vēla alba in nāve tuā pōnant. tum ego, vēla alba videns, laetā mente cōgnōscam tē salvum esse, et tē mihi redeuntem accipiam."
Tier 2
"ō fīlī mī, dulcior mihi quam longa vīta, fīlī ūnice, quem ego in dubiōs cāsūs dīmittere cōgor, modo redditus mihi in extrēmā aetāte meā!
quia fortūna mea ac fortis virtūs tua tē ā mē nōlentī ēripiunt, et oculī meī fessī cārō vultū fīliī meī nōndum plēnī sunt,
nōn ego tē gaudēns mittam laetō pectore, nec sinam tē ferre sīgna fortūnae secundae. sed prīmum multa verba dolōris ē mente meā fundam, comam meam albam terrā et cinere spargēns.
deinde vēla nigrō colōre tīncta in vagō mālō nāvis tuae pōnam, ut vēla nigra dolōrem meum et furōrem mentis meae mōnstrent.
quod sī Minerva, dea sāncta, quae genus nostrum et sēdēs Athēnārum dēfendere prōmīsit, tibi concesserit ut sanguine Minōtaurī dextram tuam spargās,
tum vērō cūrā ut haec verba memoriā tuā tenēre valeās, nec umquam aetās ea ē memoriā tuā tollat: simul ac oculī tuī montēs nostrōs vidēbunt, statim nautae nigrās vestēs ē vēlīs in nāve dēpōnant, et candida vēla in altum tollant, ut, quam prīmum vēla alba cernēns, gaudia tua laetā mente agnōscam, cum aetās fēlīx tē mihi redeuntem reddet."
Tier 3
"gnāte mihi iūcundior longā vītā, ūnice gnāte, quem ego cōgor in dubiōs cāsūs dīmittere, reddite mihi nūper in extrēmā fīne senectae: quandōquidem fortūna mea ac fervida virtūs tua tē ēripit invītō mihi, cuī languida lūmina nōndum saturāta sunt cārā figūrā gnātī, nōn ego tē gaudēns laetantī pectore mittam, nec sinam tē ferre sīgna secundae fortūnae. sed prīmum multās querellās mente exprōmam, cānitiem terrā atque pulvere īnfūsō foedāns; inde īnfecta lintea vagō mālō suspendam, ut carbasus, ferrūgine Hibērā obscurāta, lūctūs nostrōs et incendia mentis nostrae dīcet.
quod tibi sī incola sānctī Ītōnī concesserit, quae annuit dēfendere genus nostrum ac sēdēs Erechthēī, ut sanguine taurī dextram respergās, tum vērō facitō ut, memorī corde tibi condita, haec mandāta vigeant, nec ūlla aetās oblitteret: ut, simul ac lūmina collīs nostrōs invīsent, antennae undique fūnestam vestem dēpōnant, et intortī rūdentēs candida vēla sustollant, ut, quam prīmum cernēns, laetā mente agnōscam gaudia, cum prōspera aetās tē reducem sistet."
Tier 4 - Carmen Ipsum
- "gnāte mihi longā iūcundior ūnice vītā,
- gnāte, ego quem in dubiōs cōgor dīmittere cāsūs,
- reddite in extrēmā nūper mihi fīne senectae,
- quandōquidem fortūna mea ac tua fervida virtūs
- ēripit invītō mihi tē, cuī languida nōndum
- lūmina sunt gnātī cārā saturāta figūrā,
- nōn ego tē gaudēns laetantī pectore mittam,
- nec tē ferre sinam fortūnae sīgna secundae,
- sed prīmum multās exprōmam mente querellās,
- cānitiem terrā atque īnfūsō pulvere foedāns,
- inde īnfecta vagō suspendam lintea mālō,
- nostrōs ut lūctūs nostraeque incendia mentis
- carbasus obscurāta dīcet ferrūgine Hibērā.
- quod tibi sī sānctī concesserit incola Ītōnī,
- quae nostrum genus ac sēdēs dēfendere Erechthēī
- annuit, ut taurī respergās sanguine dextram,
- tum vērō facitō ut memorī tibi condita corde
- haec vigeant mandāta, nec ūlla oblitteret aetās,
- ut simul ac nostrōs invīsent lūmina collīs,
- fūnestam antennae dēpōnant undique vestem,
- candidaque intortī sustollant vēla rūdentēs,
- quam prīmum cernēns ut laeta gaudia mente
- agnōscam, cum tē reducem aetās prōspera sistet."
Original draft written by Robert Amstutz
