post bellum Pūnicum secundum, Carthāgō bellum gerere sine permissū Rōmānōrum nōn poterat. Carthāginiēnsēs tamen mercātūram faciēbant et urbs iterum dīves et prospera fiēbat.

Rōmae, senex sevērus nōmine Mārcus Porcius Catō dē hāc rē valdē sollicitus erat. Catō Carthāginem vīsitāverat et dīvitiās urbis suīs oculīs vīderat. ex eō tempore, omnēs ōrātiōnēs suās in senātū eīsdem verbīs fīniēbat: "cēnseō Carthāginem esse dēlendam." haec verba, quae significant "Carthāgō dēlēta esse dēbet," celeberrima in tōtā historiā Rōmānā sunt. aliī senātōrēs, quī bellum nōlēbant, Catōnī resistēbant, sed Catō numquam dēstitit.

annō 605 AUC (149 BCE), Carthāginiēnsēs contrā Masinissam, rēgem Numidārum, bellum sine permissū Rōmānōrum gessērunt. Rōmānī nunc causam bellī habēbant. bellum Pūnicum tertium incepit.

Rōmānī exercitum in Āfricam mīsērunt et Carthāginem oppugnāvērunt, sed Carthāginiēnsēs urbem suam fortiter dēfendērunt. bellum per trēs annōs manēbat. tandem Scīpiō Aemiliānus, quī nepōs Scīpiōnis Āfricānī per adoptiōnem erat, imperātor factus est. hic iuvenis, sīcut avus eius, et fortis et callidus erat.

annō 608 AUC (146 BCE), mīlitēs Rōmānī tandem mūrōs Carthāginis frēgērunt. per sex diēs mīlitēs per viās urbis pugnāvērunt. postrēmō Rōmānī tōtam urbem ignī perdidērunt. quīnquāgintā mīlia Carthāginiēnsium, quī superfuērunt, in servitūtem vēnērunt. urbs Carthāgō, quae per multa saecula potēns fuerat, nunc nōn iam exsistēbat. Āfrica prōvincia Rōmāna facta est.

hōc modō bella Pūnica, quae per centum et decem et octō annōs gesta erant, ad fīnem vēnērunt. Rōma nunc domina tōtīus maris Mediterrāneī erat. nūlla gēns Rōmānōs vincere poterat.