in familiā Rōmānā, paterfamiliās summam potestātem habēbat. paterfamiliās erat vir quī omnēs in domō regēbat. haec potestās "patria potestās" appellābātur.

potestās patris māgna erat. pater līberōs suōs in mātrimōnium dare poterat aut mātrimōnium vetāre. pater quoque pecūniam et agrōs tōtīus familiae tenēbat. sī fīlius pecūniam accipiēbat, haec pecūnia nōn fīliī sed patris erat. fīliī et fīliae nihil proprium habēre poterant, dum pater vīvēbat.

potestās patris nōn sōlum in līberōs sed etiam in nepōtēs pertinēbat. quamdiū pater vīvēbat, fīliī et nepōtēs sub potestāte eius manēbant. etiam fīlius quī iam senex erat patrī pārēre dēbēbat. haec potestās sōlā morte patris aut ēmancipātiōne fīniēbātur. ēmancipātiō erat cum pater fīlium ē potestāte suā līberābat.

Rōmānī ipsī hanc potestātem rem propriam cīvium Rōmānōrum esse crēdēbant. nūllī aliī populī patribus tantam potestātem dabant. patria potestās igitur nōn sōlum familiam sed etiam tōtam rem pūblicam Rōmānam formābat, quod familia fundāmentum cīvitātis erat.