numquam tam perterritus fuit senatus;

tum Clusium erat fortis et nomen Porsenna magnum erat.

nec modo senatores ipsi timebant hostes sed etiam cives suos, ne Romana plebs, acta metu, acciperet reges in urbem vel acciperet pacem cum servitute.

igitur senatus multa blandimenta plebi dedit.

primo curavit ut copiam frumenti obtineret, et senatus alios in Volscos alios Cumas ad comparandum frumentum misit.

quoniam sal nimis pretiosa erat, senatus pretium a privatis in publicum transtulit;

et senatus plebes a stipendio liberavit, ut viri pecuniosi stipendium deberent:

senatus cogitavit pauperes pendere satis stipendi si liberos educent.

itaque senatus his indulgentiis tenuit concordem civitatem postquam res aspera erat in civitate cum urbs oppugnata est et famem habuit,

senatus tam bene tenuit concordem civitatem ut non modo pecuniosi populi horrerent nomen regium sed etiam pauperes nomen regium horrerent, nec quisquam postea demagogus malis artibus tam popularis esset quam senatus fuit bene imperando.

non umquam ante alias invasit tantus terror senatum;

tum res Clusina adeo valida erat nomenque Porsennae magnum.

nec modo ipsi timebant hostes sed suosmet cives, ne Romana plebs, perculsa metu, regibus receptis in urbem vel acciperet pacem cum servitute.

igitur per id tempus multa blandimenta data plebi ab senatu.

in primis cura habita annonae, et alii missi in Volscos, alii Cumas ad comparandum frumentum.

arbitrium vendendi salis quoque, quia venibat impenso pretio, ademptum privatis sumptum in publicum omne;

plebesque liberata portoriis et tributo, ut conferrent divites qui essent oneri ferendo:

pauperes pendere satis stipendi, si liberos educent.

itaque haec indulgentia patrum adeo tenuit concordem civitatem postmodum asperis rebus in obsidione ac fame,

ut horrerent nomen regium non magis summi quam infimi, nec quisquam unus postea tam popularis esset malis artibus quam universus senatus tum fuit bene imperando.

Non unquam alias ante

tantus terror

senatum invasit;

adeo valida res tum Clusina erat

magnumque Porsennae nomen.

Nec hostes modo timebant

sed suosmet ipsi cives,

ne Romana plebs,

metu perculsa,

receptis in urbem regibus

vel cum servitute pacem acciperet.

Multa igitur blandimenta plebi

per id tempus

ab senatu data.

Annonae in primis habita cura,

et ad frumentum comparandum

missi alii in Volscos, alii Cumas.

Salis quoque vendendi arbitrium,

quia impenso pretio venibat,

in publicum omne sumptum,

ademptum privatis;

portoriisque et tributo plebes liberata,

ut divites conferrent

qui oneri ferendo essent:

pauperes satis stipendii pendere,

si liberos educent.

Itaque haec indulgentia patrum

asperis postmodum rebus in obsidione

ac fame

adeo concordem civitatem tenuit,

ut regium nomen

non summi magis quam infimi horrerent,

nec quisquam unus malis artibus

postea tam popularis esset

quam tum bene imperando universus senatus fuit.

Non unquam alias ante tantus terror senatum invasit; adeo valida res tum Clusina erat magnumque Porsennae nomen. Nec hostes modo timebant sed suosmet ipsi cives, ne Romana plebs, metu perculsa, receptis in urbem regibus vel cum servitute pacem acciperet. Multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data. Annonae in primis habita cura, et ad frumentum comparandum missi alii in Volscos, alii Cumas. Salis quoque vendendi arbitrium, quia impenso pretio venibat, in publicum omne sumptum, ademptum privatis; portoriisque et tributo plebes liberata, ut divites conferrent qui oneri ferendo essent: pauperes satis stipendii pendere, si liberos educent. Itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem civitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent, nec quisquam unus malis artibus postea tam popularis esset quam tum bene imperando universus senatus fuit.