C. Valerius Catullus, Carmen 66.15–28
The lock, still speaking, addresses Queen Berenice. The passage is about the tears of new brides and about the queen's grief when her husband left for war.
Tier 1
novae uxōrēs flent. estne Venus odiō eīs? nōn est. lacrimae eārum falsae sunt. eae lacrimae parentēs fallunt.
novae uxōrēs in domō multum flent. eae nōn vērē dolent. ita mē dīvī iuvent!
marītō novō ad proelia saeva eunte, domina mea multa questa est. sīc mē hoc docuit.
tū, uxor rēgis, sōla relicta es. tū nōn sōlum domum vacuam flēvistī. frātrem cārum discēdentem flēvistī.
cūra magna pectus tuum cōnsūmpsit. tum sēnsūs tuī abierant. mēns tua tē relīquit.
tum timēbās. at ego tē ā puellā parvā cognōveram. magnum animum semper habēbās. hoc certē scīvī.
meministī bonum facinus tuum? eō facinore uxor rēgis facta es. nēmō fortior id facere audet.
Tier 2
estne Venus odiō novīs nuptīs? num gaudia parentum falsīs lacrimulīs frūstrantur?
eās lacrimulās saepe intrā thalamī līmina fundunt. nōn vēra gemunt. ita mē dīvī iūverint!
mea rēgīna id mē multīs querellīs docuit. novus vir sevēra proelia adiit.
tū quoque flēvistī. nōn cubīle orbum sōlum lūxistī, sed flēbile discidium frātris cārī.
quam penitus cūra maestās tuās medullās exēdit! tunc tōtō pectore sollicita erās.
sēnsūs tibi ēreptī sunt. mēns tibi excidit! at ego tē certē cognōram. ā parvā virgine magnanima erās.
facinus bonum oblīta es? eō facinore rēgium coniugium adepta es. nūllus alius fortior id ausit.
Tier 3
estne Venus odiō novīs nuptīs? anne gaudia parentum frūstrantur falsīs lacrimulīs, quās ūbertim intrā līmina thalamī fundunt?
nōn vēra gemunt; ita mē dīvī iūerint. id mea rēgīna docuit mē multīs querellīs, novō virō proelia torva invīsente.
et tū dēserta lūxtī nōn orbum cubīle, sed flēbile discidium frātris cārī? quam penitus cūra maestās exēdit medullās! ut tibi tunc tōtō pectore sollicitae mēns excidit, sēnsibus ēreptīs!
at ego certē ā parvā virgine magnanimam cognōram. anne bonum oblīta es facinus, quō rēgium adepta es coniugium, quod nōn fortior ausit alis?
Tier 4 - Carmen Ipsum
- estne novīs nuptīs odiō Venus? anne parentum
- frūstrantur falsīs gaudia lacrimulīs,
- ūbertim thalamī quās intrā līmina fundunt?
- nōn, ita mē dīvī, vēra gemunt, iūerint.
- id mea mē multīs docuit rēgīna querellīs
- invīsente novō proelia torva virō.
- et tū nōn orbum lūxtī dēserta cubīle,
- sed frātris cārī flēbile discidium?
- quam penitus maestās exēdit cūra medullās!
- ut tibi tunc tōtō pectore sollicitae
- sēnsibus ēreptīs mēns excidit! at ego certē
- cognōram ā parvā virgine magnanimam.
- anne bonum oblīta es facinus, quō rēgium adepta es
- coniugium, quod nōn fortior ausit alis?
Original draft written by Robert Amstutz