C. Valerius Catullus, Carmen 10: To Varus: A conversation with a woman
Catullus tells a story against himself: a visit with his friend Varus to Varus's girlfriend, soon after Catullus came home from the province of Bithynia, where he had served on the governor's staff. His friend the poet Gaius Cinna and the Egyptian god Serapis are named in it.
Tier 1
meus amīcus, Vārus, cum ego sine labōre eram, mē dūxerat ē forō vīsum ad suōs amōrēs,
prōstitūtam, ut tum vīsa est mihi, certē lepidam et pulchram.
ut hūc vēnimus, multum locūtī sumus dē variīs, quid iam esset Bithȳnia, quōmodo sē habēret, et quanta pecūnia esset mihi.
respondī id quod erat, erat nihil. neque praetōribus neque cohortī,
cūr quisquam revenīret pecūniōsior, certē nōn iī quibus praetor esset malus nec dē cohorte cūrāret.
"at certē" inquit "tū obtinuistī quod illīc nātum esse dīcunt, hominēs ad lectīcam."
ego, ut vidērer vir pecūniōsus puellae,
inquam, "quamquam prōvincia male regēbātur, bene mihi fuit, poteram obtinēre octō hominēs rēctīs spīnīs."
sed nūllōs hominēs habēbam, nec nunc nec tunc, quī lectīcam humerīs suīs portāre possent.
illa, ut decuit prōstitūtam, inquit, "quaesō, mī Catulle, dā istōs servōs mihi tempus breve: nam volō vehī ad Serāpim."
dīxī puellae, "expectā, id quod modo dīxeram mē habēre, mēns mea mē fugit: amīcus meus, Gāius Cinna, obtinuit servōs sibi.
sed, quid est mihi, sīve sunt meī sīve eius?
ūtor servīs tam bene quam obtinuī servōs mihi.
sed tū vīvis molesta et stulta, per quam nōn licet mihi esse neglegentem."
Tier 2
meus Vārus, dūxerat mē, ōtiōsum, ē forō vīsum ad suōs amōrēs,
scortillum, ut tum repente vīsum est mihi, nōn sānē illepidum neque invenustum.
ut hūc vēnimus, variī sermōnēs incidēre nōbīs, in quibus, quid esset iam Bithȳnia, quō modo sē habēret, et quōnam aere prōfuisset mihi.
respondī id quod erat, nihil neque ipsīs nec praetōribus esse nec cohortī,
cūr quisquam referret caput ūnctius, praesertim quibus praetor esset irrumātor, nec faceret cohortem pilī.
"at certē tamen," inquiunt, "quod illīc nātum dīcitur esse, comparāstī hominēs ad lectīcam."
ego, ut facerem ūnum mē beātiōrem puellae,
inquam, "nōn tam malignē fuit mihi, ut nōn possem parāre octō hominēs rēctōs, quod mala prōvincia incidisset."
at mihi nūllus erat, nec hīc neque illīc, quī posset collocāre in collō sibi frāctum pedem grabātī veteris.
illa, ut cinaediōrem decuit, inquit, "quaesō, mī Catulle, commodā istōs paulum mihi: nam volō dēferrī ad Serāpim."
inquiī puellae, "manē, istud quod modo dīxeram mē habēre, ratiō fugit mē: sodālis meus, Gāius Cinna, parāvit sibi.
vērum, quid ad mē, utrum illīus an meī?
ūtor tam bene quam parārim mihi.
sed tū vīvis īnsulsa male et molesta, per quam nōn licet esse neglegentem."
Tier 3 - Carmen Ipsum
- Vārus mē meus ad suōs amōrēs
- vīsum dūxerat ē forō ōtiōsum,
- scortillum, ut mihi tum repente vīsum est,
- nōn sānē illepidum neque invenustum,
- hūc ut vēnimus, incidēre nōbīs
- sermōnēs variī, in quibus, quid esset
- iam Bithȳnia, quō modo sē habēret,
- et quōnam mihi prōfuisset aere.
- respondī id quod erat, nihil neque ipsīs
- nec praetōribus esse nec cohortī,
- cūr quisquam caput ūnctius referret,
- praesertim quibus esset irrumātor
- praetor, nec faceret pilī cohortem.
- 'at certē tamen,' inquiunt 'quod illīc
- nātum dīcitur esse, comparāstī
- ad lectīcam hominēs.' ego, ut puellae
- ūnum mē facerem beātiōrem,
- 'nōn' inquam 'mihi tam fuit malignē
- ut, prōvincia quod mala incidisset,
- nōn possem octō hominēs parāre rēctōs.'
- at mī nūllus erat nec hīc neque illīc
- frāctum quī veteris pedem grabātī
- in collō sibi collocāre posset.
- hīc illa, ut decuit cinaediōrem,
- 'quaesō' inquit 'mihi, mī Catulle, paulum
- istōs commodā: nam volō ad Serāpim
- dēferrī.' 'manē' inquiī puellae,
- 'istud quod modo dīxeram mē habēre,
- fugit mē ratiō: meus sodālis,
- Cinna est Gāius, is sibi parāvit.
- vērum, utrum illius an meī, quid ad mē?
- ūtor tam bene quam mihi parārim.
- sed tū īnsulsa male et molesta vīvis,
- per quam nōn licet esse neglegentem.'
Original draft written by Robert Amstutz