C. Iulius Caesar, Commentāriōrum dē Bellō Gallicō 5.34
Tier 2
barbarī habuērunt cōnsilium. ducēs barbarōrum iussērunt mīlitēs stāre in aciē. ducēs dīxērunt, “rēs relictae ā Rōmānīs erunt praeda nostra!" hostēs exīstimāvērunt omnia posita esse in vīctōriā.
ambae tamen exercitūs erant parēs et virtūte et studiō.
nostrī mīlitēs dēsertī sunt ā duce et ā fōrtūnā sed tamen pōnēbant omnem spem in virtūte. quotiens quaeque cohors prōcucurrit et nēcāvit multōs hostēs.
Ambiorīx sē animadvertit et iussit hostēs cōnicere tēla procul et non propius accedere. Ambiorīx quoque iussit hostēs cēdere terram Rōmānīs mīlitibus et tunc sēquī Rōmānōs recipientēs rursus ad sīgna. Ambiorix dicit levitate armorum et cotidiana exercitatione nihil malum accidere posse.
Tier 3
at cōnsilium nōn dēfuit barbarīs. nam ducēs eōrum iussērunt prōnūntiāre tōtā aciē, nē quis discēderet ab locō, illōrum esse praedam atque quaecumque Rōmānī relīquissent reservārī illīs: proinde hostēs exīstimārent omnia posita esse in vīctōriā.
ambae exercitūs erant parēs et virtūte et studiō pūgandī.
nostrī mīlitēs, tametsī dēserēbantur ab duce et ā fōrtūnā, tamen pōnēbant omnem spem salūtis in virtūte, et quotiēns quaeque cohors prōcurrerat, ab eā parte māgnus numerus hostium cadēbat.
quā rē animadversā, Ambiorīx iubet prōnūntiārī ut cōniciant tēla procul neu accēdant propius et cēdant in partem in quam Rōmānī fēcerint impetum: (dīxit) levitāte armōrum et cotīdiāna exercitātiōne posse nocērī nihil hīs: (et) īnsequantur Rōmānōs recipientēs rūrsus sē ad sīgna.
Tier 4
at barbarīs cōnsilium nōn dēfuit. nam ducēs eōrum tōtā aciē prōnūntiāre iussērunt, nē quis ab locō discēderet, illōrum esse praedam atque illīs reservārī quaecumque Rōmānī relīquissent: proinde omnia in vīctōriā posita exīstimārent. erant et virtūte et studiō pūgnandī parēs. nostrī, tametsī ab duce et ā fōrtūnā dēserēbantur, tamen omnem spem salūtis in virtūte pōnēbant, et quotiēns quaeque cohors prōcurrerat, ab eā parte māgnus numerus hostium cadēbat. quā rē animadversā, Ambiorīx prōnūntiārī iubet ut procul tēla cōniciant neu propius accēdant et quam in partem Rōmānī impetum fēcerint cēdant: levitāte armōrum et cotīdiānā exercitātiōne nihil hīs nocērī posse: rūrsus sē ad sīgna recipientēs īnsequantur.
