C. Iulius Caesar, De Bello Gallico 5.45
the winter camp of Cicero is under continuous assault by the Nervii, and the defenders are running short. inside the camp are Vertico, a Nervian of good family who had come over to the Romans, and a slave of his; the passage concerns the effort to get word out to Caesar.
Tier 1
hostēs castra Rōmāna cotīdiē ācrius oppugnābant. multī mīlitēs Rōmānī vulnerātī erant. iam paucī mīlitēs castra dēfendēbant.
itaque Rōmānī saepe litterās et nūntiōs ad Caesarem mittēbant. sed hostēs multōs nūntiōs cēpērunt. hostēs eōs crūdēliter interfēcērunt. mīlitēs Rōmānī hoc ante oculōs suōs vidēbant.
in castrīs erat ūnus Nervius. nōmen eī erat Verticō. Verticō erat vir honestus. ā prīmō diē ad Cicerōnem fūgerat et Cicerōnī semper fidēlis erat.
Verticō servum suum habēbat. Verticō servō dīxit: 'fer hās litterās ad Caesarem! sī hoc facis, līber eris et magna praemia habēbis.' itaque servus litterās accēpit.
deinde servus litterās in iaculō suō posuit. tum ex castrīs ambulāvit. servus erat Gallus. itaque inter Gallōs sine perīculō iter fēcit. hostēs eum nōn cēpērunt.
tandem servus ad Caesarem pervēnit. ita Caesar dē perīculīs Cicerōnis et legiōnis cognōvit.
Tier 2
oppugnātiō in diēs gravior atque asperior erat. multī mīlitēs vulnerātī erant et iam paucī dēfēnsōrēs erant. itaque Rōmānī cotīdiē plūrēs litterās nūntiōsque ad Caesarem mittēbant. sed hostēs multōs nūntiōs cēpērunt et eōs crūdēliter ante oculōs nostrōrum mīlitum interfēcērunt.
erat in castrīs nostrīs ūnus Nervius. eī nōmen erat Verticō. honestō locō nātus erat et Cicerōnī fidem suam praestiterat, quod ā prīmō diē oppugnātiōnis ad eum perfūgerat.
Verticō igitur servō suō spē lībertātis magnīsque praemiīs persuādet ut litterās ad Caesarem ferat.
servus litterās in iaculō suō pōnit et ex castrīs effugit. Gallus enim est et inter Gallōs sine suspiciōne iter facit. ita ad Caesarem pervenit.
ā servō Caesar dē perīculīs Cicerōnis legiōnisque cognōscit.
Tier 3
quantō oppugnātiō in diēs gravior atque asperior erat, et maximē quod, magnā parte mīlitum vulneribus cōnfectā, rēs ad paucitātem dēfēnsōrum pervēnerat, tantō crēbriōrēs litterae nūntiīque ad Caesarem mittēbantur; quōrum pars dēprehēnsa in cōnspectū nostrōrum mīlitum cum cruciātū necābātur.
erat intus ūnus Nervius, nōmine Verticō, locō honestō nātus, quī ā prīmā obsidiōne ad Cicerōnem perfūgerat suamque eī fidem praestiterat.
hic [vir] servō spē lībertātis magnīsque praemiīs persuādet ut litterās ad Caesarem dēferat.
ille hās [litterās] in iaculō illigātās effert, et Gallus inter Gallōs sine ūllā suspiciōne versātus ad Caesarem pervenit.
ab eō dē perīculīs Cicerōnis legiōnisque cognōscitur.
Tier 4 - Liber Ipse
quantō erat in diēs gravior atque asperior oppugnātiō, et maximē quod magnā parte mīlitum cōnfectā vulneribus rēs ad paucitātem dēfēnsōrum pervēnerat, tantō crēbriōrēs litterae nūntiīque ad Caesarem mittēbantur; quōrum pars dēprehēnsa in cōnspectū nostrōrum mīlitum cum cruciātū necābātur. erat ūnus intus Nervius, nōmine Verticō, locō nātus honestō, quī ā prīmā obsidiōne ad Cicerōnem perfūgerat suamque eī fidem praestiterat. hic servō spē lībertātis magnīsque persuādet praemiīs ut litterās ad Caesarem dēferat. hās ille in iaculō illigātās effert et Gallus inter Gallōs sine ūllā suspiciōne versātus ad Caesarem pervenit. ab eō dē perīculīs Cicerōnis legiōnisque cognōscitur.
