Aenēās Cūmās ā rēgnō Plūtōnis rediit et tum iter ad Latium fēcit. Aenēās per flūmen Tiberim nāvigābat et multōs montēs spectābat. in Latiō Latīnī habitābant. rēx Latīnus Latīnōs regēbat. dē nāve Aenēās exiit et ad rēgem Latīnum vēnit. rēx Latīnus laetus Aenēam salūtāvit.

"salvē," inquit Latīnus, "unde tū vēnistī? esne ex aliā terrā?"

Aenēās respondit, "ita; mihi nōmen est Aenēās. vēnī ex Trōiā quod Graecī urbem meam oppugnābant. uxor mea, Creūsa, in urbe periit et pater meus, Anchīsēs, in itinere periit. sōlum fīlius, Ascanius, et paucī comitēs vīvunt. necesse est nōbīs habēre parvam terram quod dēbēmus novam urbem condere."

Latīnus haec verba audīvit et erat valdē laetus. ōlim ōrāculum eī dīxerat, "posteā aliēnus, quī in Trōiā habitābat, ad Latium veniet. dēbēs fīliam tuam, Lavīniam, eī uxōrem dare." Latīnus anteā Lavīniam virō fortī, Turnō, dare voluit. Turnus erat rēx Rutulōrum et prope Latīnōs habitābat. Turnus erat hērōs fortior quam Achillēs! Latīnus nunc Lavīniam Aenēae dare voluit.

Latīnus magnā vōce dīxit, "Aenēās, tū es hērōs maximus. volō Lavīniam tibi dare quod erit uxor optima! ita, volō quoque tibi terram prope Latium dare et licet tibi novam urbem condere."

Aenēās erat laetus quod iter Trōiānōrum nunc fīnem habēbat. Iūnō tamen nōn erat laeta. spectābat Latīnum et Aenēam et tum Ālectō vocāvit. Ālectō erat Furia, dea īrae. Ālectō ad Amātam, uxōrem rēgis Latīnī, vēnit et Amāta Aenēam nōn iam amābat. Ālectō tum ad Turnum vēnit et eī dē Aenēā Lavīniāque dīxit. Turnus nunc erat īrātissimus! Ālectō Turnum et Rutulōs bellum gerere iussit.

Turnus mīlitēs suōs vocāvit et dīxit, "Aenēās, barbarus, uxōrem meam cēpit! necesse est nōbīs Aenēam necāre!" Rutulī laetī erant. Rutulī ad bellum īre volēbant. Rutulī Latīnum vincere volēbant.

Ascanius tum in silvā erat. spectāvit cervam, animal silvae, et cervam interfēcit. eheu! cerva erat sacra rēgī Latīnō. Latīnī virī cervam mortuam vīdērunt et erant ānxiī.

Latīnī tum ad rēgem Latīnum cucurrērunt quod cum Aenēā bellum gerere volēbant. rēx Latīnus nōlēbat bellum gerere et in cubiculum suum iit.

Amāta, uxor Latīnī, volēbat bellum gerere. Amāta Latīnōs mīlitēs arma capere iussit. Latīnī mīlitēs laetī arma sua cēpērunt et celeriter ad agrōs cucurrērunt. Latīnī bellum amābant!

Turnus, Rutulī, Latīnī et multī Ītalī cum Trōiānīs bellum gerere advēnērunt. Turnus Aenēam interficere et Lavīniam recipere volēbat.